Khoá học BÀI 1 – THẦN THOẠI VÀ SỬ THI

MỤC TIÊU BÀI HỌC 

1. Về kiến thức

• Học sinh phân tích và đánh giá được một số yếu tố về nội dung (đề tài, chủ đề, thông điệp,…) và hình thức (không gian, thời gian, cốt truyện, nhân vật, lời người kể chuyện và lời nhân vật,…) của truyện thần thoại, sử thi. 

• Học sinh nhận biết được một số điểm gần gũi giữa các tác phẩm văn học thuộc nền văn hóa khác nhau 

• Học sinh nhận biết và sửa được lỗi dùng từ về hình thức ngữ âm, chính tả và ngữ nghĩa; có thói quen cân nhắc trong việc sử dụng từ ngữ để diễn đạt chính xác, đạt hiệu quả giao tiếp

1. Về năng lực chung

Học sinh phát triển: Tư duy phản biện, năng lực hợp tác, giải quyết vấn đề,….

2. Về năng lực đặc thù 

• Học sinh viết được văn bản nghị luận về một vấn đề xã hội: một hiện tượng trong cuộc sống hoặc một vấn đề đặt ra từ một hay một số tác phẩm văn học. 

• Học sinh thuyết trình về một vấn đề xã hội, có sử dụng kết hợp phương tiện ngôn ngữ với các phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ

3. Về phẩm chất 

Học sinh cảm phục và trân trọng những người anh hùng, những giá trị nhân văn cao đẹp; tôn trọng và có ý thức tìm hiểu các nền văn học, văn hóa trên thế giới.

NỘI DUNG BÀI HỌC 

Đọc 

• Tri thức ngữ văn 

• Hê ra clet đi tìm táo vàng (Thần thoại Hi Lạp) 

• Chiến thắng Mtao Mxay (Sử thi Tây Nguyên – Đăm Săn) 

• Rama buộc tội (Sử thi Ấn Độ - Ramayana) 

• Nữ Oa (Thần thoại Trung Quốc)  

Thực hành Tiếng Việt

• Nhận biết và sửa lỗi về dùng từ trong tiếng Việt 

Viết 

• Viết nghị luận về một vấn đề xã hội

Nói và nghe 

• Thuyết trình về một vấn đề xã hội  

Củng cố mở rộng 

• Văn bản Nữ Oa (Đọc – Viết)  

TỔ CHỨC THỰC HIỆN

SẢN PHẨM

1. HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG – TẠO TÂM THẾ 

a. Mục tiêu hoạt động: Tạo tâm thế thoải mái và gợi dẫn cho học sinh về nội dung bài học

b. Nội dung thực hiện: 

• GV chuẩn bị câu hỏi khởi động: Em biết gì về thế giới của thần thoại và sử thi? 

• Học sinh hoàn thành bảng K – W – L để tìm hiểu kiến thức về thần thoại và sử thi.  

Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập 

Học sinh suy nghĩ và dự trù câu trả lời

Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ

Học sinh hoàn thiện phiếu K – W – L 

Bước 3. Báo cáo, thảo luận 

Học sinh chia sẻ kiến thức đã biết và mong muốn về bài học 

Bước 4. Kết luận, nhận định 

Giáo viên dẫn dắt vào bài học: Tìm hiểu thần thoại và sử thi là tìm hiểu về văn hóa cộng đồng và tư duy của con người thời cổ đại xa xưa, nền tảng của văn hóa mỗi dân tộc sau này.  

Phần chuẩn bị bài trình chiếu và phiếu của giáo viên. 

2. HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

a. Mục tiêu hoạt động: 

• Học sinh nhận biết được một số yếu tố (cốt truyện, không gian, thời gian, ngôi kể, nhân vật,…) trong thần thoại và sử thi 

• Học sinh phân tích được các yếu tố (cốt truyện, không gian, thời gian, ngôi kể, nhân vật,…) được thể hiện trong thần thoại và sử thi 

• Học sinh đánh giá được chủ đề, tư tưởng và thông điệp của văn bản thần thoại và sử thi

b. Nội dung thực hiện: 

• Học sinh đọc phần “Tri thức ngữ văn” trong SGK và kết hợp đọc tài liệu bổ trợ giáo viên đưa 

• Học sinh thảo luận nhóm và thực hiện phiếu học tập để tìm hiểu về thần thoại và sử thi.  

Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập 

Giáo viên giao phiếu và chia lớp thành 5 nhóm theo dạng KHĂN TRẢI BÀN

Nhóm 1 & 2. Tìm hiểu thần thoại 

Nhóm 3 & 4. Tìm hiểu sử thi

Nhóm 5 (Nâng cao). So sánh thần thoại và sử thi 

Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ

Học sinh thảo luận và hoàn thành phiếu 

Thời gian: 10 phút

Chia sẻ: 3 phút 

Phản biện và trao đổi: 2 phút 

Bước 3. Báo cáo, thảo luận 

Học sinh chia sẻ bài làm và báo cáo phần tìm hiểu 

Bước 4. Kết luận, nhận định 

Giáo viên chốt những kiến thức cơ bản về thần thoại và sử thi  

Phiếu học tập – Phụ lục 1,2,3

Phần chia sẻ của Học sinh

I. Thần thoại 

1. Khái niệm 

- Thần thoại là một thể loại văn học dân gian, một thể sáng tạo nghệ thuật ngôn từ truyền miệng đầu tiên và không tự giác ra đời vào giai đoạn xã hội nguyên thủy đã phát triển từ hoang dã đến văn minh. Đó là một tập hợp những tryuện kể dân gian về các vị thần, phản ánh quan niệm về thế giới tự nhiên và đời sống xã hội thời kì thị tộc, bộ lạc, biểu hiện nhu cầu nhận thức và những khát vọng tự nhiên về một cuộc sống tốt đẹp và có tính nhân bản. Thần thoại là minh chứng mở đầu khẳng định bản chất của văn học dân gian vừa là văn học vừa là văn hóa trong tính nguyên hợp điển hình (Giáo trình Văn học dân gian, NXB Giáo dục Việt Nam)

- Thần thoại là truyện kể xa xưa nhất, thể hiện quan niệm về vũ trụ và khát vọng chinh phục thế giới tự nhiên của con người thời nguyên thủy

2. Nguồn gốc và phân loại 

- Thần thoại suy nguyên: Kể về nguồn gốc của vũ trụ và muôn loài

- Thần thoại sáng tạo: Kể về cuộc chinh phục thiên nhiên và sáng tạo văn hóa

3. Đặc trưng

- Tính nguyên hợp: Vừa là văn học vừa là văn hóa. Những tác phẩm văn học có trước, theo đó các yếu tố tín ngưỡng, phong tục, tập quán và nói chung là lối sống mới từ đó hình thành. Tư duy suy nguyên thần thoại với sự tham gia của trí tưởng tượng hoang đường thời kì đầu tiên đã chắp cánh cho những giấc mơ thần thoại đời sau trở nên tràn đầy khát vọng. Hai thế giới thực tại thiêng liêng bên cạnh thế giới của những anh hùng thần linh khác. 

- Cốt truyện đơn giản: Đơn tuyến, tập trung vào một nhân vật hoặc một tổ hợp nhiều cốt truyện đơn (tạo thành một “hệ thần thoại”)

- Nhân vật trung tâm là các vị thần, những con người có nguồn gốc thần linh, siêu nhiên với hình dạng khổng lồ và sức mạnh phi thường. Chức năng của nhân vật trong thần thoại là cắt nghĩa, lí giải các hiện tượng tự nhiên và đời sống xã hội, thể hiện niềm tin của con người cổ sơ cũng như khát vọng tinh thần có ý nghĩa lâu dài của nhân loại

- Nghệ thuật: Không gian vũ trụ, nhiều cõi, thời gian phiếm chỉ, ước lệ, tư duy hồn nhiên, tính lãng manh, bay bổng.

II. Sử thi

1. Khái niệm 

Nghĩa rộng: Là một thể loại tự sự, một trong ba thể loại văn học để phân biệt với kịch hay trữ tình 

Nghĩa hẹp: Chỉ một hoặc một nhóm thể loại trong tự sự, xác định là sử thi anh hùng – những thiên tự sự kể về quá khứ anh hùng, về đời sống nhân dân, về anh hùng hoặc dũng sĩ tiêu biểu cho một thế giới sử thi 

(Giáo trình VHDG Việt Nam, NXB Giáo dục) 

Là tác phẩm tự sự dân gian có qui mô lớn, sử dụng ngôn ngữ có vần, nhịp, xây dựng những hình tượng nghệ thuật hoành tráng , hào hùng để kể về một hoặc nhiều biến cố lớn diễn ra trong đời sống cộng đồng của cư dân thời cổ đại 

2. Phân loại 

a. 3 cách:

+ Sử thi anh hùng & Sử thi thần thoại 

+ Sử thi liên hoàn & Sử thi đơn lẻ 

+ Sử thi cổ sơ & Sử thi cổ điển 

b. Sử thi anh hùng & Sử thi thần thoại 

-  Sử thi thần thoại 

Đi vào đề tài chính của thần thoại như sự hình thành vũ trụ, sự ra đời của muôn loài, nguồn gốc dân tộc, sự sáng tạo văn hóa

-  Sử thi anh hùng 

Miêu tả nghề nghiệp và chiến công của người anh hùng trong khung cảnh những sự kiện lớn, có ý nghĩa quan trọng đối với toàn thể cộng đồng.

3. Đặc trưng 

a. Tính truyền thống 

- Pho lịch sử, cuốn bách khoa toàn thư của dân tộc 

- Sử dụng nhiều ngữ liệu cổ, ngôn ngữ xuất hiện từ xưa, nhiều điển tích và điển cố 

- Người anh hùng mang phẩm chất của cả cộng đồng

b. Tính bao quát 

- Sử thi thể hiện các nội dung

+ Chiến tranh: Xung đột giữa các bộ tộc và vấn đề mở rộng lãnh thổ

+ Lao động: Công xã nguyên thủy. Công việc chính là: Tạo lập cuộc sống, xây dựng bản làng, tổ chức sản xuất.

+ Hôn nhân: Chuyển đổi chế độ bỏ chế độ Mẫu hệ.

- Sử Thi tránh miêu tả sự kiện có thật, phản ánh khái quát lịch sử. Sử thi anh hùng ca là sự phản ánh việc giác ngộ của cái tập thể nhân dân đang được hình thành đó.

c. Tính diễn xướng 

- Thể hiện sức mạnh cộng đồng trong các nghi lễ sinh hoạt chung 

- Không khí sử thi hào hùng, hoành tráng

d. Tính trường thiên, văn vần

- Sử thi có dung lượng lớn, câu chuyện về sức mạnh của một người anh hùng hay của những người anh hùng trong cộng đồng 

III. So sánh thần thoại và sử thi   

3. HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP 

a. Mục tiêu hoạt động: Dựa vào các truyện kể đã học hoặc tự chọn một truyện kể yêu thích để phân tích các yếu tố, đặc trưng của truyện thần thoại hoặc sử thi  

b. Nội dung thực hiện 

HS đọc truyện kể và chia sẻ về các đặc trưng của truyện kể theo tri thức Ngữ văn với các bạn trong lớp. 

Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập 

Giáo viên giao nhiệm vụ

Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ

Học sinh thực hiện đọc và ghi lại các đặc trưng được thể hiện trong truyện

Bước 3. Báo cáo, thảo luận 

Học sinh trình bày phần bài làm của mình 

Bước 4. Kết luận, nhận định

GV chốt lại các chia sẻ, lựa chọn các chia sẻ tốt để cả lớp tham khảo 

GV và HS có thể tham khảo một số truyện kể sau 

- Truyện về nữ thần Demeter (Thần thoại Hi Lạp) 

(Tham khảo truyện phần phụ lục 5) 

4. HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG, LIÊN HỆ 

a. Mục tiêu hoạt động: Hình dung và phác họa về hình ảnh của các vị thần sáng tạo thế giới 

b. Nội dung thực hiện: HS viết, vẽ hoặc lập sơ đồ tư duy ghi lại những tưởng tượng của mình về các vị thần sáng tạo ra Trái đất 

Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập 

Giáo viên giao nhiệm vụ

Học sinh thảo luận và thực hiện 

Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ

Học sinh thực hiện vẽ, viết hoặc lập sơ đồ tư duy  

Bước 3. Báo cáo, thảo luận 

Học sinh trình bày phần bài làm của mình 

Bước 4. Kết luận, nhận định

GV chốt lại các chia sẻ, lựa chọn các chia sẻ tốt để cả lớp tham khảo 

HS sáng tạo theo hiểu biết và trí tưởng tượng của cá nhân 

TIÊU CHÍ

CẦN CỐ GẮNG

(0 – 4 điểm)

ĐÃ LÀM TỐT

(5 – 7 điểm)

RẤT XUẤT SẮC

(8 – 10 điểm)

Hình thức

(2 điểm)

0 điểm 

Bài làm còn sơ sài, trình bày cẩu thả

Sai lỗi chính tả 

1 điểm

Bài làm tương đối đẩy đủ, chỉn chu 

Trình bày cẩn thận 

Không có lỗi chính tả 

2 điểm 

Bài làm tương đối đẩy đủ, chỉn chu 

Trình bày cẩn thận 

Không có lỗi chính tả

Có sự sáng tạo

Nội dung

(6 điểm)

1 - 3 điểm

Chưa trả lơi đúng câu hỏi trọng tâm 

Không trả lời đủ hết các câu hỏi gợi dẫn 

Nội dung sơ sài mới dừng lại ở mức độ biết và nhận diện 

4 – 5 điểm 

Trả lời tương đối đầy đủ các câu hỏi gợi dẫn 

Trả lời đúng trọng tâm

Có ít nhất 1 – 2 ý mở rộng nâng cao 

6 điểm

Trả lời tương đối đầy đủ các câu hỏi gợi dẫn 

Trả lời đúng trọng tâm

Có nhiều hơn 2 ý mở rộng nâng cao

Có sự sáng tạo 

Hiệu quả nhóm

(2 điểm)

0 điểm 

Các thành viên chưa gắn kết chặt chẽ 

Vẫn còn trên 2 thành viên không tham gia hoạt động 

1 điểm 

Hoạt động tương đối gắn kết, có tranh luận nhưng vẫn đi đến thông nhát 

Vẫn còn 1 thành viên không tham gia hoạt động 

2 điểm 

Hoạt động gắn kết 

Có sự đồng thuận và nhiều ý tưởng khác biệt, sáng tạo 

Toàn bộ thành viên đều tham gia hoạt động

Điểm 

TỔNG 

TỔ CHỨC THỰC HIỆN

SẢN PHẨM

1. HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG – TẠO TÂM THẾ 

a. Mục tiêu hoạt động: Tạo tâm thế thoải mái và gợi dẫn cho học sinh về nội dung bài học

b. Nội dung thực hiện: 

• GV chiếu hình ảnh các vị thần và hỏi HS đây là những vị thần nào? 

• GV gợi dẫn vào thần thoại Hi Lạp và vị thế, vai trò của các vị thần 

Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập 

Giáo viên chiếu hình ảnh các vị thần và hỏi HS 

Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ

Học sinh theo dõi và trả lời câu hỏi 

Bước 3. Báo cáo, thảo luận 

Học sinh trả lời và chia sẻ 

Bước 4. Kết luận, nhận định 

Giáo viên chốt ý và dẫn dắt vào bài học.

Gợi ý một số vị thần có thể chiếu cho HS (Tham khảo phần tìm hiểu về các vị thần Hi Lạp – Phụ lục 1) 

- Thần Zeus (Dớt) 

• Được coi là vua của các vị thần và người cai quản đỉnh Olympus

• Biểu tượng của thần bao gồm tia sét, đại bàng, cây sồi, quyền trượng và cái cân. 

• Thần bầu trời và sấm sét

- Thần Hera 

• Thần bầu trời và sấm sét

• Biểu tượng của người bao gồm chim công, quả lựu, vương miện, chim cu, sư tử và bò cái

• Nổi tiếng là vị thần có sự ghen tuông rất khủng khiếp và thường xuyên tìm cách trả thù tình nhân

- Thần Athena 

• Được coi là biểu tượng của người trinh nữ và nữ thần trí tuệ, thủ công, quốc phòng và chiến tranh chính nghĩa

• Biểu tượng của nữ thần chiến tranh là cú và cây olive

• Thần là con gái của Zeus và Hải tinh (Oceanid) Metis.

- Thần Apolo

• Được coi là vị thần của ánh sáng, âm nhạc, thơ ca, tiên tri và thuật bắn cung

• Là con trai của Zeus và Leto, em song sinh với nữ thần Artemis.

• Biểu tượng của thần là Mặt Trời, đàn lia (lyre), cung và tên, quạ, cá heo, sói, thiên nga và chuột.

- Thần Ares 

• Thần chiến tranh, bạo lực và chém giết.

• Biểu tượng là lợn rừng, rắn, chó, kền kền, giáo và khiên.

• Là con trai của Zeus và Hera

2. HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

a. Mục tiêu hoạt động: 

• Học sinh tóm tắt được nội dung chính của toàn bộ văn bản theo chuỗi các sự kiện  

• Học sinh vận dụng tri thức về thần thoại, học sinh sẽ: 

+ Chỉ ra được những chi tiết tưởng tượng, hoang đường của truyện và nêu được ý nghĩa của các chi tiết ấy

+ Phân tích được đặc điểm của nhân vật Hê – ra – clet qua từng sự việc và các hành động cụ thể 

+ Đánh giá được nhận thức và cách lí giải của con người cổ đại về hình tượng người anh hùng Hê – ra - clet

• Học sinh vận dụng tri thức về thần thoại và trải nghiệm văn học, học sinh sẽ diễn giải và bình luận được quan điểm “vạn vật có linh hồn” và đánh giá được sức hấp dẫn của niềm tin ấy với con người hiện đại

• Học sinh vận dụng năng lực viết để thực hành viết kết nối đọc sau bài học 

b. Nội dung thực hiện: 

• Học sinh tiến hành chia nhóm tìm hiểu về từng vị thần bằng nhiều hình thức khác nhau 

• Học sinh thuyết trình – GV chốt ý và đánh giá sản phẩm  

Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập 

Giáo viên phát phiếu bài tập tìm hiểu về thần thoại Hi Lạp 

Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ

Học sinh hoàn thành phiếu cá nhân

Chia sẻ: 3 phút 

Phản biện và trao đổi: 2 phút 

Bước 3. Báo cáo, thảo luận 

Học sinh chia sẻ bài làm và báo cáo phần tìm hiểu 

Bước 4. Kết luận, nhận định 

Giáo viên chốt những kiến thức cơ bản về nội dung – nghệ thuật về thần thoại Hi Lạp   

I. Giới thiệu về thần thoại Hi Lạp 

+ Thần thoại về các gia hệ thần 

+ Thần thoại về các thành bang 

+ Thần thoại về các anh hùng 

Các loại thần thoại này cùng có chung một số điểm cơ bản như đều thấm nhuần thế giới quan thần linh chủ nghĩa, đều thông qua thế giới quan này mà phản ánh hiện thực cuộc sống, tư tưởng và tình cảm của người Hi Lạp cổ đại.

+ Mác “Không có thần thoại Hi Lạp thì không có nghệ thuật Hi Lạp. Thần thoại Hi Lạp không những là kho vũ khí mà còn là mảnh đất bồi dưỡng nghệ thuật Hi Lạp” 

+ Gorki “Một công trình dệt gấm vóc bằng từ ngữ, xuất hiện từ thời tối cổ, những sợi tơ muôn màu của nó lan khắp bốn phương, phủ lên trái đất một tấm thảm từ ngữ đẹp lạ lùng”

Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập 

Giáo viên chia nhóm và cho HS lựa chọn nhóm theo năng lực và sở thích 

Nhóm 1. Tư duy logic – Vẽ sơ đồ tư duy hoặc bảng biểu tóm tắt văn bản theo sự kiện và mốc thời gian. Xác định các thử thách mà nhân vật chính phải trải qua 

Nhóm 2. Tìm tòi và khám phá – Lập một bảng biểu liệt kê các chi tiết kì ảo và nêu ý nghĩa của những chi tiết kì ảo đó 

Nhóm 3. Nghệ thuật và trí tưởng tượng – Vẽ một bức tranh hình ảnh người anh hùng Hê – ra – clet và chú thích các phẩm chất con cảm nhận được từ nhân vật, thuyết trình về nhân vật 

Nhóm 4. Suy luận – Viết một đoạn văn/ bài văn/ bài phát biểu ngắn tìm hiểu về nhận thức và quan điểm của người cổ đại qua hình tượng người anh hùng Hê – ra – clet 

Nhóm 5. Nghiên cứu và mở rộng – Tìm hiểu về điển tích điển cố trong văn bản và các điển tích điển cố khác trong thần thoại Hi Lạp 

Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ

Học sinh thảo luận và thực hiện sản phầm

• Thời gian: 10 phút 

• Chia sẻ: 2 phút 

• Phản biện: 3 phút 

Thực hiện thảo luận trên lớp

Bước 3. Báo cáo, thảo luận 

Học sinh chia sẻ bài làm và báo cáo phần tìm hiểu 

Bước 4. Kết luận, nhận định 

Giáo viên chốt những kiến thức cơ bản 

II. Đọc – hiểu văn bản 

1. Tóm tắt – Bố cục của văn bản Hê – ra – clet đi tìm táo vàng

• Hê – ra – clet con riêng của thần Dớt, bị nữ thần Hê ra hãm hại, sai hai con rắn lớn trườn vào để quấn chết cậu bé. Hê – ra – clet mới 10 tháng tuổi mà bóp chết hai con rắn

• Lớn lên Hê – ra – clet chăn gia súc, luyện võ nghề, diệt trừ quái vật, lập công và được vua thành Tê – bê gả con gái cho

• Nữ thần Hê – ra lại dùng phép cho Hê – ra – clet hóa điên giết vợ con, yêu cầu Dớt trừng phạt Hê – ra – clet tội giết người, Hê – ra – clet phải làm đầy tớ 12 năm cho vua O – ri – xte (Ông vua hèn nhát và ốm yếu) 

• Hê – ra – clet đã lập 12 chiến công: 

• Giết con sư tử ở Nê – mê

• Giết mãng xà Hi dro ở Léc – nơ 

• Bắt sống bò mộng ở đảo Cret

• Chiến công cuối: Đi tìm táo vàng 

• Giao đấu với hai cha con thần chiến tranh A – rét 

• Tìm thần biển Nê – rê để hỏi đường 

• Đi ngược lên cực Bắc, đi băng qua sa mạc như thiêu đốt 

• Chiến đấu với gã khổng lồ Ăng – tê 

• Đặt chân lên đất Ai Cập, suýt bị vua Ai Cập làm vật hiến tế nhưng thoát nạn 

• Cứu thần Pro – mê – tê 

• Đấu trí với thần Át – lát để lấy được ba quả táo vàng 

2. Ý nghĩa của những chi tiết hoang đường, tưởng tượng trong đoạn trích

3. Phân tích nhân vật Hê – ra – clet trong đoạn trích 

a. Hê – ra – clet là người có sức mạnh phi thường hơn người. giàu ý chí nghị lực

Hành trình vượt qua những khó khăn và đặc biệt là hành trình đi tìm táo vàng của Hê – ra – clet. Vượt qua những khó khăn thử thách: Diệt được tên khổng lồ độc ác Ăng tê, Cứu được thần Pro – mê – tê và chống được trời hộ thần Át – lát 

b. Hê – ra – clet là người thông minh, tài trí 

- Lần thứ nhất:  Giao đấu với Ăng tê khi không thể hạ gục được hắn, chàng đã phát hiện ra được Ăng tê được đất mẹ Gai – a trợ giúp. Vì vậy, chàng đã quay ngược đầu hắn xuống đất và dễ dàng đánh bại Ăng tê 

- Lần thứ hai khi phát hiện ra âm mưu của thần Át lát định trao sứ mệnh đỡ bầu trời cho chàng, chàng đã tương kế tựu kế, nhờ thần chống trời một lúc để chuẩn bị áo, da lót lên vai sau đó nhanh nhẹn chối từ nhiệm vụ. 

c. Hê – ra – clet là người dũng cảm và coi trọng chính nghĩa 

Khi thấy thần Pro – mê – tê bị tra tấn hành hạ dã man, chàng đã sẵn sàng bắn chết con đại bàng và dùng sức mạnh để cứu thần Pro – mê – tê 

4. Nhận thức và quan điểm của người cổ đại được thể hiện qua đoạn trích  

- Đoạn trích trên phản ánh nhận thức và cách lí giải của con người thời cổ đại về: Nguồn gốc của loài người, nguồn gốc của lửa (loài người là do thần Prô - mê - tê tạo ra, lửa cũng là do thần Prô-mê-tê lấy cắp của thần Dớt mang đến cho loài người). Nguồn gốc về địa cầu (Thần Át lát chống trời) 

- Ngày nay, câu chuyện Hê-ra-clét đi tìm táo vàng vẫn có sức hấp dẫn đặc biệt bởi sự li kì trong từng thử thách dành cho nhân vật, bởi những yếu tố kì ảo đậm nét, bởi sự khắc họa hình ảnh nhân vật người anh hùng với sự hội tụ của nhiều vẻ đẹp..

5. Điển tích, điển cố được thể hiện trong đoạn trích 

- Câu chuyện thần Át-lát đỡ bầu trời đã thành biểu tượng văn hóa của loài người. Bức tượng người đàn ông lực lưỡng một chân quỳ xuống đất, hai tay đỡ bầu trời trên vai được tạo tạc và xuất hiện ở nhiều nơi trên thế giới.

- Thần Prô-mê-tê cũng là một biểu tượng văn hóa, đại diện cho bình minh của nền văn minh loài người: Đã tạo ra loài người đầu tiên bằng đất sét và giúp loài người rất nhiều. Thành tựu lớn nhất của Prô-mê-tê là lấy trộm lửa của thần Dớt đưa cho loài người, từ đó loài người mới có lửa để nấu nướng, sinh hoạt, phát triển nền văn minh.

3. HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP 

a. Mục tiêu hoạt động: 

• Học sinh phân tích được một truyện thần thoại Hi Lạp vận dụng kiến thức về truyện thần thoại và truyện kể đã học 

b. Nội dung thực hiện 

HS phân tích và nêu cảm nhận về tác phẩm bằng nhiều hình thức khác nhau

Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập 

Giáo viên giao nhiệm vụ: HS tìm một truyện về thần thoại Hi Lạp và giới thiệu cho cả lớp. 

Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ

Học sinh thực hành viết  

Bước 3. Báo cáo, thảo luận 

Học sinh trình bày phần bài làm của mình 

Bước 4. Kết luận, nhận định

GV chốt lại các chia sẻ, lựa chọn các chia sẻ tốt để cả lớp tham khảo 

Có thể tham khảo một số truyện ở phần phụ lục 5 

4. HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG, LIÊN HỆ 

a. Mục tiêu hoạt động: Học sinh cảm nhận và liên hệ được tinh thần dũng cảm, trượng nghĩa, cảm nhận vẻ đẹp con người Hi Lạp cổ đại,… Liên hệ tới các vấn đề về công dân số, công dân toàn cầu.

b. Nội dung thực hiện: HS đóng vai một vị thần, tự vẽ nên chân dung và sứ mệnh với thế giới, nhân loại trong thời kì ngày nay.  

Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập 

Giáo viên giao nhiệm vụ

Học sinh thảo luận và thực hiện 

Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ

Học sinh thực hiện thảo luận 

Bước 3. Báo cáo, thảo luận 

Học sinh trình bày phần bài làm của mình 

Bước 4. Kết luận, nhận định

GV chốt lại các chia sẻ, lựa chọn các chia sẻ tốt để cả lớp tham khảo

HS trình bày suy ngẫm và quan điểm của bản thân 

Ví dụ: 

Thần hòa bình 

Thần vũ khí 

Thần môi trường 

Thần sức khỏe

Thần virut 

🡺 Chân dung các vị thần bảo vệ thế giới trước những thay đổi và biến động hiện nay

Tên Hy Lạp

Tên La Mã

Hình ảnh

Mô tả

Thế hệ

Zeus

Jupiter

Là vua của các vị thần và người cai quản đỉnh Olympus; thần bầu trời và sấm sét. Con út của Titan Cronus và Rhea. Biểu tượng bao gồm tia sét, đại bàng, cây sồi, quyền trượng và cái cân. Là em và chồng của Hera, dù vậy ông có rất nhiều tình nhân.

Thứ nhất

Hera

Juno

Nữ hoàng của các thần; nữ thần hôn nhân và gia đình. Biểu tượng: chim công, quả lựu, vương miện, chim cu, sư tử và bò cái. Con gái út của Cronus và Rhea. Chị và vợ của Zeus. Vì là thần hôn nhân nên bà thường đi trả thù những tình nhân và con riêng của Zeus.

Thứ nhất

Poseidon

Neptune

Chúa tể của biển cả, động đất và ngựa. Biểu tượng: ngựa, bò đực, cá heo và cây đinh ba. Con giữa của Cronus và Rhea. Anh của Zeus và là em của Hades. Kết hôn với nữ thần biển Amphitrite, nhưng cũng như hầu hết các nam thần Hy Lạp, ông có khá nhiều tình nhân.

Thứ nhất

Dionysus

Bacchus

Thần rượu, tiệc tùng và hoan lạc. Thần bảo trợ của nghệ thuật sân khấu. Biểu tượng: rượu nho, dây trường xuân, cốc rượu, hổ, báo đen, báo đốm, cá heo và dê. Con trai của Zeus và công chúa thành Thebe Semele. Kết hôn với công chúa đảo Crete Ariadne. Vị thần trẻ nhất đỉnh Olympus, cũng là vị thần duy nhất có mẹ là người trần.

Thứ hai

Apollo

Apollo

Thần ánh sáng, tri thức, âm nhạc, thơ ca, tiên tri và thuật bắn cung. Con trai của Zeus và Leto. Biểu tượng: mặt trời, đàn lia (lyre), cung và tên, quạ, cá heo, sói, thiên nga và chuột. Anh song sinh với Artemis.

Thứ hai

Artemis

Diana

Trinh nữ và nữ thần săn bắn, trinh tiết, trẻ sơ sinh, thuật bắn cung, Mặt Trăng và muôn thú. Biểu tượng: Mặt Trăng, hươu, chó săn, gấu cái, rắn, cây bách, cung và tên. Con gái của Zeus và Leto, em song sinh với Apollo.

Thứ hai

Hermes

Mercury

Người đưa tin của các thần; thần thương nghiệp và trộm cắp. Biểu tượng: y hiệu (quyền trượng có hai con rắn quấn nhau), mũ và đôi dép có cánh, cò và rùa (thần từng dùng mai rùa để chế tạo ra đàn lia). Con trai của Zeus và tiên nữ Maia. Vị thần trẻ thứ hai của đỉnh Olympus, chỉ lớn tuổi hơn Dionysus. Kết hôn với Dryope, con gái của Dryops. Pan, con trai họ trở thành thần thiên nhiên và chúa tể của các thần rừng.

Thứ hai

Athena

Minerva

Trinh nữ và nữ thần trí tuệ, thủ công, quốc phòng và chiến tranh chính nghĩa. Biểu tượng: cú và cây olive. Con gái của Zeus và Hải tinh (Oceanid) Metis. Athena trưởng thành phóng ra từ đầu của Zeus với đầy đủ trang bị vũ khí sau khi Zeus nuốt mẹ bà.

Thứ hai

Ares

Mars

Thần chiến tranh, bạo lực và chém giết. Biểu tượng: lợn rừng, rắn, chó, kền kền, giáo và khiên. Con trai của Zeus và Hera. Tất cả các vị thần khác đều khinh thường ông, trừ Aphrodite. Tên Latin của ông, Mars, là gốc của từ "martial."

Thứ hai

Aphrodite

Venus

Nữ thần tình yêu, sắc đẹp và dục vọng. Biểu tượng: Bồ câu, chim chóc, táo, ong, thiên nga, mía và hoa hồng. Con gái của Zeus và Hải tinh Dione, hoặc cũng có thể sinh ra từ bọt biển sau khi máu của Uranus nhỏ xuống biển và mặt đất khi bị đứa con út Cronus đánh bại. Kết hôn với Hephaestus, dù vậy nàng cũng có nhiều chuyện yêu đương bên ngoài, đáng chú ý nhất là với Ares. Tên nàng là gốc của từ "aphrodisiac", và tên Latin của nàng là gốc của từ "venereal" (giao phối).[B]

Thứ hai

hoặc từ

thế hệ

Titan

Hephaestus

Vulcan

Thần thợ rèn và thợ thủ công của các thần; thần lửa và luyện kim. Biểu tượng: lửa, cái đe, rìa, lừa, búa, cái kẹp và chim cút. Con trai của Hera hoặc của Hera và Zeus. Kết hôn với Aphrodite, tuy nhiên khác với các ông chồng khác, ông hiếm khi nào lăng nhăng bên ngoài. Tên Latin của ông, Vulcan, là gốc của từ "volcano" (núi lửa).

Thứ hai

Demeter

Ceres

Nữ thần sinh sản, nông nghiệp, tự nhiên và mùa màng. Biểu tượng: chó con, lúa mì, ngọn đuốc và heo. Con gái giữa của Cronus và Rhea. Tên Latin của bà, Ceres, là gốc của từ "cereal" (ngũ cốc).

Thứ nhất

TIÊU CHÍ

CẦN CỐ GẮNG

(0 – 4 điểm)

ĐÃ LÀM TỐT

(5 – 7 điểm)

RẤT XUẤT SẮC

(8 – 10 điểm)

Hình thức

(2 điểm)

0 điểm 

Bài làm còn sơ sài, trình bày cẩu thả

Sai lỗi chính tả 

1 điểm

Bài làm tương đối đẩy đủ, chỉn chu 

Trình bày cẩn thận 

Không có lỗi chính tả 

2 điểm 

Bài làm tương đối đẩy đủ, chỉn chu 

Trình bày cẩn thận 

Không có lỗi chính tả

Có sự sáng tạo

Nội dung

(6 điểm)

1 - 3 điểm

Chưa trả lơi đúng câu hỏi trọng tâm 

Không trả lời đủ hết các câu hỏi gợi dẫn 

Nội dung sơ sài mới dừng lại ở mức độ biết và nhận diện 

4 – 5 điểm 

Trả lời tương đối đầy đủ các câu hỏi gợi dẫn 

Trả lời đúng trọng tâm

Có ít nhất 1 – 2 ý mở rộng nâng cao 

6 điểm

Trả lời tương đối đầy đủ các câu hỏi gợi dẫn 

Trả lời đúng trọng tâm

Có nhiều hơn 2 ý mở rộng nâng cao

Có sự sáng tạo 

Hiệu quả nhóm

(2 điểm)

0 điểm 

Các thành viên chưa gắn kết chặt chẽ 

Vẫn còn trên 2 thành viên không tham gia hoạt động 

1 điểm 

Hoạt động tương đối gắn kết, có tranh luận nhưng vẫn đi đến thông nhát 

Vẫn còn 1 thành viên không tham gia hoạt động 

2 điểm 

Hoạt động gắn kết 

Có sự đồng thuận và nhiều ý tưởng khác biệt, sáng tạo 

Toàn bộ thành viên đều tham gia hoạt động

Điểm 

TỔNG 

TỔ CHỨC THỰC HIỆN

SẢN PHẨM

1. HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG – TẠO TÂM THẾ 

a. Mục tiêu hoạt động: Tạo tâm thế thoải mái và gợi dẫn cho học sinh về nội dung bài học

b. Nội dung thực hiện: 

• GV cho HS xem video giới thiệu khái quát về Tây Nguyên và Sử thi Đăm Săn 

• HS xem video và chia sẻ những hiểu biết của mình về Tây Nguyên và Sử thi Tây Nguyên 

Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập 

Giáo viên chiếu hình ảnh/video 

Thu thập thông tin HS đã biết về Tây Nguyên

Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ

Học sinh theo dõi và trả lời câu hỏi 

Bước 3. Báo cáo, thảo luận 

Học sinh chia sẻ

Bước 4. Kết luận, nhận định 

Giáo viên chốt ý và dẫn dắt vào bài học.

GV dẫn dắt vào bài học 

2. HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

a. Mục tiêu hoạt động: 

• Học sinh nêu một số thông tin về tác giả và tác phẩm 

• Học sinh xác định sự kiện chính, lời kể chuyện, lời nhân vật và các chi tiết thần kì trong tác phẩm 

• Học sinh phân tích được hình tượng người anh hùng Đăm Săn với những đặc điểm nổi bật và trong mối tương quan với nhân vật Mtao Mxay 

• Học sinh nêu và phân tích được ít nhất một biện pháp nghệ thuật tiêu biểu trong văn bản 

• Học sinh phân tích được một số câu nói và hành động của dân làng trước chiến thắng của Đăm Săn để làm rõ tình cảm của cộng đồng Ê – đê đối với người anh hùng. 

• Học sinh chứng minh được những nét đặc sắc của Sử thi được thể hiện trong đoạn trích 

• Học sinh minh họa được trận chiến giữa Đăm Săn và Mtao Mxay bằng các hình thức khác nhau (vẽ tranh, diễn kịch, đoạn văn miêu tả,…) 

• Học sinh phân tích ý nghĩa của đoạn trích và liên hệ ý nghĩa đó với cuộc sống ngày nay. 

b. Nội dung thực hiện: 

• Học sinh thảo luận nhóm đôi tìm hiểu về tác giả và những nét chính về đoạn trích qua phiếu học tập    

Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập 

Giáo viên phát phiếu học tập 

HS đọc thông tin, tìm hiểu và hoàn thành phiếu tìm hiểu chung về tác phẩm 

Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ

Học sinh thảo luận và hoàn thành phiếu 

Thời gian: 10 phút 

Chia sẻ: 3 phút 

Phản biện và trao đổi: 2 phút 

Bước 3. Báo cáo, thảo luận 

Học sinh chia sẻ bài làm và báo cáo phần tìm hiểu 

Bước 4. Kết luận, nhận định 

Giáo viên chốt những kiến thức cơ bản  

I. Những nét chính về tác giả, tác phẩm 

1. Sử thi Tây Nguyên

Đôi nét về Tây Nguyên 

- Bao gồm 5 tỉnh: Gia Lai, Kon Tum, Lâm Đồng, Đắc Nông, Đắc Lắc

- Đặc điểm Tây Nguyên 

+ Tiểu vùng văn hóa – xã hội – lịch sử

+ Xung đột & di cư của nhiều bộ tộc

+ Đời sống nương rẫy, gắn với thiên nhiên

+ Đời sống tín ngưỡng, phong tục phong phú

Điều kiện ra đời kho tàng thần thoại, sử thi, cổ tích,.. phong phú

- Tác phẩm sử thi riêng rẽ, độ dài vừa phải như Đăm San (2077 câu), Khinh Dú (5880 câu

- Sử thi liên hoàn, gồm nhiều tác phẩm, liên quan với nhau về nhân vật, chủ thể, phong cách thể hiện, như các sử thi: Ốt Drông của người Mnông, Dông của người Ba Na và Dăm Diông của người Xê Đăng. Mỗi bộ sử thi liên hoàn này gồm khoảng 100 tác phẩm có sự liên kết khá hoàn chỉnh

2.  Sử thi Đăm Săn 

a. Xuất xứ

- Tên Ê Đê: Klei Khan Đăm Săn

- 1923 – 1914: S.Sabatier phát hiện dịch ra tiếng Pháp

- 1959: NXB Văn hóa xuất bản “Chuyện chàng Đăm Săn”

- 1988: Bản dịch của Nguyễn Hữu Thấu  

b. Tóm tắt

- Đăm Săn lấy vợ là Hơ Nhị và Hơ Bhi. Trở thành tộc trưởng lừng lẫy

- Đăm Săn chiến đấu chiến thắng tù trưởng Mtao Gru và Mtao Mxay

- Đăm Săn đi cầu hôn nữ thần Mặt Trời

c. Nội dung ý nghĩa 

- Khát vọng tự do: Niềm vui của người anh hùng là chiến thắng trong cuộc chiến vì danh dự, hạnh phúc và thịnh vượng

- Khát vọng chinh phục tự nhiên: Khát vọng lớn nhất là chinh phục được tự nhiên (Nữ Thần Mặt Trời)

3. Đoạn trích “Chiến thắng Mtao Mxay” 

Nằm ở phần 2: Giao chiến với các tộc trưởng khác, khi Mtao Mxay bắt vợ của Đăm Săn, chàng đã tới tận nhà Mtao Mxay để thách đấu, giao chiến

+ Phần 1: Giao chiến với Mtao Mxay qua các hiệp 

+ Phần 2: Cảnh ăn mừng chiến thắng

Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập 

Giáo viên chia nhóm để tìm hiểu văn bản

Nhóm 1. Vẽ sơ đồ tư duy về nhân vật, lời kể, các sự kiện chính và các chi tiết thần kì trong văn bản 

Nhóm 2. Viết bài thuyết trình ngắn về các phầm chất của nhân vật Đăm Săn (trong sự so sánh với Mtao Mxay)  

Nhóm 3. Phác họa cuộc chiến giữa Đăm Săn và Mtao Mxay bằng tranh vẽ và thuyết trình về cuộc chiến đó. 

Nhóm 4. Miêu tả lại không khí và sức mạnh đoàn kết của dân làng với người anh hùng Đăm Săn bằng một đoạn văn ngắn. 

Nhóm 5. Chỉ ra các biện pháp nghệ thuật tiêu biểu trong văn bản và nêu ý nghĩa các biện pháp nghệ thuật đó  

Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ

Học sinh thảo luận và trả lời 

Bước 3. Báo cáo, thảo luận 

Học sinh chia sẻ bài làm và báo cáo phần tìm hiểu 

Bước 4. Kết luận, nhận định 

Giáo viên chốt những kiến thức cơ bản 

II. Đọc hiểu văn bản 

2. Sự kiện chính – Lời kể chuyện – Lời nhân vật – Các chi tiết thần kì 

3. Hình ảnh người anh hùng Đăm Săn

a. Những phẩm chất tiêu biểu của người anh hùng 

• Mạnh mẽ dứt khoát và trọng danh dự

- Đăm Săn chiến đấu với Mtao Mxay không chỉ vì bị mất vợ mà đó còn là danh dự của bộ tộc, mở rộng lãnh thổ bộ tộc mình

- Thái độ quyết chiến đầy thách thức “Ơ diêng, ơ diêng, xuống đây! Ta thách nhà ngươi đọ dao với ta đấy!”

- Mạnh mẽ khiêu chiến, dẫn chứng bằng những hành động dũng mãnh: lấy sàn hiên bổ đôi, lấy cầu thang chẻ ra kéo lửa, hun nhà ngươi cho mà xem!

- Nghĩa khí “Ngươi xem đến con lợn nái của nhà ngươi dưới đất ta cũng không thèm đâm nữa là” “Đến con trâu của nhà ngươi trong chuồng ta cũng không thèm đâm nữa là”

• Có sức khỏe và tài năng phi thường 

- Đăm Săn bình tĩnh thản nhiên, không nao núng

- Đăm Săn múa khiên, mỗi lần xốc khiên là vượt một đồi tranh, vượt một đồi lồ ô , “vun vút qua phía đông, vun vút qua phía tây”

- Đăm Săn lại múa khiên, múa trên cao “gió như bão”, múa dưới thấp “gió như lốc” …Múa nước kiệu “quả núi ba lần rạn nứt” “ba đồi tranh bật rễ bay tung” 

- Không nghe lời cầu xin của Mtao Mxay mà dứt khoát chém đầu kẻ thù 

• Luôn vì lợi ích cộng đồng, tôn trọng dân làng 

- Ba lần Đăm Săn kêu gọi thì cả ba lần dân làng Mtao Mxây đều hưởng ứng (ba tượng trưng cho số nhiều): “Không đi sao được...” 🡪 Họ nhất trí xem Đăm Săn là tù trưởng, là anh hùng của họ. 

- Lời nói của dân làng qua ba lần đối đáp có sự biến đổi, phát triển  Sự thần phục, lòng trung thành tuyệt đối của dân làng Mtao Mxây với Đăm Săn.

- Mọi người cùng nhau ra về theo Đăm Săn, đông vui như hội: “Đoàn người đông như bầy cà tong... cõng nước.”

🡺 Thể hiện sự thống nhất cao độ giữa quyền lợi, khát vọng của cá nhân người anh hùng với cộng đồng, bộ tộc đồng thời cũng thể hiện lòng yêu mến, sự tuân phục của tập thể cộng đồng với cá nhân người anh hùng – nhân vật kết tinh vẻ đẹp của cộng đồng.

• Tù trưởng quyền uy, hoàn mĩ cả hình thể lẫn nhân cách 

b. So sánh với hình ảnh Mtao Mxay 

• Lời khiêu chiến của Đăm Săn 

• Các hiệp đấu

4. Một số biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong đoạn trích 

5. Tình cảm của cộng đồng người Ê – đê với người anh hùng 

Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập 

Giáo viên đặt câu hỏi phát vấn tìm hiểu về nghệ thuật của truyện (Socrates) 

+ Khái quát đặc trưng của Sử thi được thể hiện qua tác phẩm.  

+ Nêu ý nghĩa của văn bản và hình tượng của người anh hùng trong Sử thi

Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ

Học sinh thảo luận và trả lời 

Bước 3. Báo cáo, thảo luận 

Học sinh trình bày 

Bước 4. Kết luận, nhận định 

Giáo viên chốt những kiến thức cơ bản

6. Đặc trưng Sử thi được thể hiện trong tác phẩm 

- Trung tâm là hình ảnh người anh hùng: Đẹp cả hình thể lẫn nhân cách – Đăm Săn 

- Sự phục tùng và đồng lòng của cộng đồng – Vì lợi ích cộng đồng, có tính tập thể cao 

- Các biện pháp nghệ thuật mang tính lãng mạn hóa: Phóng đại, so sánh, tương phản 

- Hình ảnh sum họp cộng đồng trong tác phẩm 

7. Ý nghĩa đoạn trích 

- Đoạn trích phản ánh tư duy văn hóa cộng đồng thời cổ đại, sức mạnh và vẻ đẹp của người anh hùng trong quan niệm của người xưa: trọng danh dự, gắn bó với hạnh phúc gia đình (Giao chiến để giành lấy vợ và lấy lại danh dự), thiết tha với sự phồn vinh của thị tộc (Mở rộng thị tộc và phát triển thị tộc) 

- Ước mơ và khát vọng về một sự giàu có, sung túc, vững mạnh của tù trưởng cũng như buôn làng và cộng đồng dân cư. Ước mơ về một người anh hùng đem lại lợi ích cho cộng đồng

- Liên hệ: Tác phẩm vẫn còn thể hiện giá trị trong cuộc sống ngày nay đó là sự đồng lòng, khát vọng phát triển thịnh vượng của quốc gia, dân tộc trong thời đại ngày nay. Đó là ước mơ từ ngàn đợi, cho tới thời đại bây giờ đó là khát vọng được sánh vai với cường quyết, phát triển kinh tế nước nhà ngày một đầy đủ, sung túc và hoàn thiện hơn nữa. 

3. HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP 

a. Mục tiêu hoạt động: Dựa vào nội dung tìm hiểu tác phẩm viết kết nối đọc về một yếu tố làm nên sức hấp dẫn của Sử thi 

b. Nội dung thực hiện 

HS thực hành viết kết nối đọc theo hướng dẫn của GV  

Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập 

Giáo viên giao nhiệm vụ

Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ

Học sinh thực hiện bài làm viết kết nối đọc 

Bước 3. Báo cáo, thảo luận 

Học sinh trình bày phần bài làm của mình 

Bước 4. Kết luận, nhận định

GV chốt lại các chia sẻ, lựa chọn các chia sẻ tốt để cả lớp tham khảo 

Học sinh đọc thêm tài liệu tham khảo về Sử thi của Cục di sản văn hóa 

Khan (Sử thi) của người Ê Đê ở Đắk Lắk

4. HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG, LIÊN HỆ 

a. Mục tiêu hoạt động: Học sinh rèn luyện và liên hệ lòng dũng cảm, chính trực, tinh thần đoàn kết cộng đồng….

b. Nội dung thực hiện: GV cho HS lưuạ chọn nhiệm vụ 

- Đóng vai là Mtao Mxay nêu lên tâm trạng trong cuộc giao chiến với Đăm Săn 

- Từ góc nhìn của một người dân làng, kể lại không khí buổi lễ ăn mừng của Đăm Săn với dân làng

Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập 

Giáo viên giao nhiệm vụ

Học sinh thảo luận và thực hiện 

Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ

Học sinh suy ngẫm và thực hiện 

Bước 3. Báo cáo, thảo luận 

Học sinh trình bày phần bài làm của mình 

Bước 4. Kết luận, nhận định

GV chốt lại các chia sẻ, lựa chọn các chia sẻ tốt để cả lớp tham khảo 

HS tự do sáng tạo về nội dung và hình thức. 

TIÊU CHÍ

CẦN CỐ GẮNG

(0 – 4 điểm)

ĐÃ LÀM TỐT

(5 – 7 điểm)

RẤT XUẤT SẮC

(8 – 10 điểm)

Hình thức

(2 điểm)

0 điểm 

Bài làm còn sơ sài, trình bày cẩu thả

Sai lỗi chính tả 

1 điểm

Bài làm tương đối đẩy đủ, chỉn chu 

Trình bày cẩn thận 

Không có lỗi chính tả 

2 điểm 

Bài làm tương đối đẩy đủ, chỉn chu 

Trình bày cẩn thận 

Không có lỗi chính tả

Có sự sáng tạo

Nội dung

(6 điểm)

1 - 3 điểm

Chưa trả lơi đúng câu hỏi trọng tâm 

Không trả lời đủ hết các câu hỏi gợi dẫn 

Nội dung sơ sài mới dừng lại ở mức độ biết và nhận diện 

4 – 5 điểm 

Trả lời tương đối đầy đủ các câu hỏi gợi dẫn 

Trả lời đúng trọng tâm

Có ít nhất 1 – 2 ý mở rộng nâng cao 

6 điểm

Trả lời tương đối đầy đủ các câu hỏi gợi dẫn 

Trả lời đúng trọng tâm

Có nhiều hơn 2 ý mở rộng nâng cao

Có sự sáng tạo 

Hiệu quả nhóm

(2 điểm)

0 điểm 

Các thành viên chưa gắn kết chặt chẽ 

Vẫn còn trên 2 thành viên không tham gia hoạt động 

1 điểm 

Hoạt động tương đối gắn kết, có tranh luận nhưng vẫn đi đến thông nhát 

Vẫn còn 1 thành viên không tham gia hoạt động 

2 điểm 

Hoạt động gắn kết 

Có sự đồng thuận và nhiều ý tưởng khác biệt, sáng tạo 

Toàn bộ thành viên đều tham gia hoạt động

Điểm 

TỔNG 

TIÊU CHÍ

CẦN CỐ GẮNG

(0 – 4 điểm)

ĐÃ LÀM TỐT

(5 – 7 điểm)

RẤT XUẤT SẮC

(8 – 10 điểm)

Hình thức

(3 điểm)

1 điểm 

Bài làm còn sơ sài, trình bày cẩu thả

Sai lỗi chính tả 

Sai kết cấu đoạn

2 điểm

Bài làm tương đối đẩy đủ, chỉn chu 

Trình bày cẩn thận 

Chuẩn kết câu đoạn

Không có lỗi chính tả 

3 điểm 

Bài làm tương đối đẩy đủ, chỉn chu 

Trình bày cẩn thận Chuẩn kết câu đoạn

Không có lỗi chính tả

Có sự sáng tạo

Nội dung

(7 điểm)

1 – 4 điểm

Nội dung sơ sài mới dừng lại ở mức độ biết và nhận diện 

5 – 6 điểm 

Nội dung đúng, đủ và trọng tâm 

Có ít nhất 1 – 2 ý mở rộng nâng cao 

7 điểm

Nội dung đúng, đủ và trọng tâm 

Có ít nhất 1 – 2 ý mở rộng nâng cao Có sự sáng tạo 

Điểm 

TỔNG 

TỔ CHỨC THỰC HIỆN

SẢN PHẨM

1. HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG – TẠO TÂM THẾ 

a. Mục tiêu hoạt động: Tạo tâm thế thoải mái và gợi dẫn cho học sinh về nội dung bài học

b. Nội dung thực hiện: 

• GV cho HS xem video clip 3 vị thần từng gánh cả bầu trời trên lưng trong thần thoại (tư liệu đính kèm) 

• HS theo dõi và nêu cảm nhận

Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập 

Giáo viên chiếu video, đặt câu hỏi 

Sau khi xem video con ghi nhớ được câu chuyện của vị thần nào? Theo con vì sao con người thuở sơ khai lại hình thành nên những câu chuyện về những vị thần sáng tạo vũ trụ?  

Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ

Học sinh theo dõi và trả lời câu hỏi 

Bước 3. Báo cáo, thảo luận 

Học sinh chia sẻ

Bước 4. Kết luận, nhận định 

Giáo viên chốt ý và dẫn dắt vào bài học.

HS có thể trả lời theo các ý sau 

- Trình bày câu chuyện về vị thần mà con nhớ nhất 

- Lí giải: 

+ Do con người chưa có khoa học kĩ thuật, mọi thứ của thế giới tự nhiên luôn mới mẻ, lạ lẫm với con người. 

+ Tư duy của con người thời khai hoang lập địa 🡪 Thế giới là một điều kì bí, mọi vật đều có linh hồn, sức sống. 

2. HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

a. Mục tiêu hoạt động: 

• Học sinh vận dụng tri thức về truyện kể, học sinh xác định được thời gian, không gian, nhân vật và sự kiện chính của truyện thần trụ trời  

• Học sinh vận dụng tri thức về thần thoại, học sinh sẽ: 

+ Chỉ ra được những nét đặc biệt về hình dạng và tính khí, công việc của thần Trụ Trời

+ Chỉ ra được cơ sở hình thành của thần Trụ Trời

+ Phân tích được quan niệm, nhận thức của người nguyên thủy về thế giới tự nhiên thông qua hình ảnh các vị thần. 

+ Nhận xét thái độ tình cảm của người xưa với thế giới tự nhiên 

+ Đánh giá được nét nổi bật trong việc xây dựng hình tượng các vị thần

b. Nội dung thực hiện: 

• Học sinh tiến hành chia nhóm tìm hiểu về từng vị thần bằng nhiều hình thức khác nhau 

• Học sinh thuyết trình – GV chốt ý và đánh giá sản phẩm  

Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập 

Giáo viên chia lớp thành 6 nhóm

Mỗi nhóm lựa chọn hình thức trình bày sản phẩm 

+ Nhóm họa sĩ: Phác họa hình ảnh các thần Trụ trời theo tưởng tượng của em

+ Nhóm nhạc sĩ: Sáng tác một bài hát/bài rap giới thiệu về thần trụ trời

+ Nhóm tâm linh: Tìm hiểu về tín ngưỡng thờ cũng và ý nghĩa của các vị thần trong văn hóa tâm linh  người Việt 

+ Nhóm văn học: Tìm hiểu về các vị thần theo đặc trưng của truyện kể: thời gian, không gian, cốt truyện, nhân vật và người kể. Sau đó rút ra nhận xét 

Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ

Học sinh thảo luận và hoàn thành phiếu 

Thời gian: 10 phút – Hoặc các nhóm đã chuẩn bị trước bài qua phần tự học. 

Chia sẻ: 3 phút 

Phản biện và trao đổi: 2 phút 

Bước 3. Báo cáo, thảo luận 

Học sinh chia sẻ bài làm và báo cáo phần tìm hiểu 

Bước 4. Kết luận, nhận định 

Giáo viên chốt những kiến thức cơ bản về nội dung – nghệ thuật các truyện thần thoại.  

1. Thời gian, không gian, nhân vật và sự kiện chính của truyện kể

- Thời gian: Thưở ấy chưa có vũ trụ, chưa có muôn vật  và loài người

- Không gian: Trời đất là đám hỗn độn, tối tăm và lạnh lẽo

- Nhân vật: Thần Trụ Trời

- Sự kiện chính:

+ Thần đầu đội trời lên rồi đào đất, đá đắp thành cột cao để chống trời 

+ Trời cao và khô cứng, thần phá cột, ném vung đá và đất khắp nơi 🡪 Núi và cao nguyên

+ Chỗ thần đào lên lấy đất đá thành biển

- Thời gian: Phiếm chỉ, ước lệ

2. Đặc điểm và cơ sở hình thành thần Trụ Trời

Thần Trụ Trời 

* Hình dạng 

- Thân thể to lớn không biết bao nhiêu mà kể 

- Chân bước dài và xa như từ tỉnh này sang tỉnh kia, từ đỉnh núi này sang đỉnh núi kia 

* Tính khí 

- Chăm chỉ cần mẫn “Một mình cầy cục đắp cột đá càng cao chót vót càng đẩy trời lên mãi”  

- Sức khỏe phi thường: Khổng lồ, một mình chống trời, đắp đất, dời núi,…

- Giàu trí tưởng tượng, sáng tạo: Tạo ra trời, đất, biển cả và cả núi non. 

* Cơ sở hình thành 

- Trời và đất vốn riêng biệt, giữa trời và đất là khoảng không gian của đất đai, cây cối, núi non và biển cả 

- Thần Trụ Trời có công sáng tạo ra vũ trụ 

* Công việc 

- Tạo ra trời đất, biển, núi non 🡪 Khởi nguyên hình thành Vũ trụ 

- Về sau, trở thành ông Trời hay Ngọc Hoàng cai quản mọi việc trên thế gian. 

* Mục đích công việc

- Khai sinh ra trời đất và sự sống trong vũ trụ

- Cai quản mọi việc trong vũ trụ 

- Diễn tả sự ra đời của đất trời và người cai quản các giới theo quan niệm dân gian  

3. Quan niệm, nhận thức, khát vọng và tình cảm của người nguyên thủy về thế giới tự nhiên 

• Về thần Trụ Trời: 

+ Nhận thức:  ông Trời sáng tạo ra muôn loài, muôn vật. Nhận thức của con người nguyên thủy là trời đất được sinh ra bởi ông Trời – người có quyền lực toàn năng trong vũ trụ. Đồng thời lí giải sự hình thành của đất trời và tự nhiên 

Điều đặc biệt là truyện còn thể hiện được vết tích của cột chống trời ở núi Thạch Môn, Hải Dương hiện nay. Soi trên thực địa thì núi An Phụ huyện Kim Môn, Hải Dương, nơi có đền thờ chúa Liễu Hạnh và Trần Hưng Đạo  cho thấy đây chính là vết tích thần thoại của người Việt cổ. 

+ Quan niệm: Ông Trời tạo ra muôn loài, tin tưởng vào tín ngưỡng thờ thần đặc biệt là ông Trời (điều này khác với phương Tây với quan điểm Chúa là đáng cứu thế) 

+ Khát vọng: Thể hiện được khát vọng khai hoang, lập địa của con người thưở sơ khai. 

4. Nét nổi bật trong việc xây dựng hình tượng các vị thần

- Các vị thần đều vô cùng vĩ đại, có quyền lực và năng lực phi thường 🡪 bút pháp lãng mạn, bay bổng 

-  Các vị thần đều được nhân hóa, có ngoại hình, tính cách tương tự như đặc điểm của các hiện tượng tự nhiên trong đời sống 

- Các vị thần đều được gửi gắm một quan niệm, khát vọng của dân gian về sự hình thành của thế giới tự nhiên, thể hiện sự sáng tạo và khát vọng chinh phục tự nhiên của con người. 

Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập 

Giáo viên hỏi học sinh về quan niệm “Vạn vật đều có linh hồn”  

Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ

Học sinh suy nghĩ và trả lời

Thực hiện thảo luận trên lớp

Bước 3. Báo cáo, thảo luận 

Học sinh chia sẻ bài làm và báo cáo phần tìm hiểu 

Bước 4. Kết luận, nhận định 

Giáo viên chốt những kiến thức cơ bản 

5. Quan niệm “vạn vật đều có linh hồn” và niềm tin ấy trong thời hiện đại 

- Quan niệm “vạn vật đều có linh hồn” vẫn còn sức hấp dẫn với con người hiện đại, bằng chứng là niềm tin của con người vào thần linh, bói toán, cúng bái, tín ngưỡng, phong tục,… 

+ Các Lễ hội phong tục 

+ Các buổi lễ cầu trời khấn phật 

+ Xem bói

+ Thờ Thần, thờ các các con vật mang lại niềm may mắn cho gia chủ,…

- Con người vẫn đặt niềm tin vào thế giới siêu hình như thần thánh, ma quỷ và các thế lực phù trợ cho con người như ông trời, thượng đế, số kiếp,….

- Tuy nhiên, cần biến những niềm tin ấy trở thành động lực không phải là nỗi lo sợ, suy nghĩ, là nơi dựa cho sức mạnh tinh thần, cho sự nỗ lực từ nội tại không phải là sự mệt mỏi về tâm trí. Biến niềm tin trở thành sức mạnh không phải là sự ám ảnh. 

3. HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP 

a. Mục tiêu hoạt động: Dựa vào nội dung tìm hiểu về ba truyện thần thoại đã học, thực hành viết kết nối đọc  

b. Nội dung thực hiện 

HS thực hành viết kết nối đọc theo hướng dẫn của GV  

Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập 

Giáo viên giao nhiệm vụ

Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ

Học sinh thực hiện bài làm viết kết nối đọc 

Bước 3. Báo cáo, thảo luận 

Học sinh trình bày phần bài làm của mình 

Bước 4. Kết luận, nhận định

GV chốt lại các chia sẻ, lựa chọn các chia sẻ tốt để cả lớp tham khảo 

Bài làm mẫu 

Sự xuất hiện của yếu tố kì ảo trong những câu chuyện thần thoại không chỉ mang đến sự hấp dẫn mà còn tạo ra những giá trị biểu đạt to lớn cho tác phẩm. Chi tiết kì ảo trong truyện thần thoại Thần Trụ Trời: Thần Trụ Trời dùng các cột đá tách rời trời và đất. Đây chính là chi tiết lí giải khởi nguồn của trời và đất trong vũ trụ. Trời - Đất tượng trưng cho hai cực, hai thế giới. Chi tiết kì ảo này gợi lên sức mạnh của thần Trụ Trời cũng như thể hiện niềm tin về một thế giới của các vị thần tạo nên thế giới. Vị thần khởi nguồn của vũ trụ có ảnh hào quang, có sự phi thường. Qua đó, cho thấy người Việt cổ cũng như nhiều dân tộc khác trên thế giới này đã cố gắng tìm để hiểu rõ những gì có xung quanh họ. Vì cũng chưa tìm hiểu được nhưng họ lại không chịu bó tay, họ bèn sáng tạo ra một vị thần khổng lồ để giải thích tự nhiên vũ trụ một cách hết sức ngây thơ và đáng yêu. Độc giả ngày nay cảm nhận được trong đó cái hồn nhiên và ước mơ của những người Việt cổ muốn vươn lên để giải thích thế giới tự nhiên quanh mình.Mọi chi tiết kể và tả Thần Trụ Trời đều gợi những vòng hào quang, điểm tô tính chất kỳ lạ, phi thường của nhân vật, thần thoại. Truyện đã nhân cách hóa vũ trụ thành một vị thần.

4. HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG, LIÊN HỆ 

a. Mục tiêu hoạt động: Học sinh vận dụng liên hệ về tín ngưỡng thờ thần của dân tộc, niềm tin vào thế giới siêu hình, vị trí và vai trò của các vị thần trong việc tạo niềm tin cho con người 

b. Nội dung thực hiện: HS thực hiện một bài luận ngắn về một trong các chủ đề cho sẵn 

Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập 

Giáo viên giao nhiệm vụ

Học sinh thảo luận và thực hiện 

Đề 1. Tìm hiểu về tín ngưỡng thờ thần của người dân Tây Nguyên 

Đề 2. So sánh thần Trụ Trời của Việt Nam và ông Bàn Cổ trong thần thoại Trung Quốc. Lí giải vì sao các vị thần sáng tạo thế giới luôn xuất phát từ việc tách rời trời và đất? 

Đề 3. Theo con, niềm tin của con người ngoài các vị thần thì còn có những điều gì nữa? Lí giải 

Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ

Học sinh thực hiện bài luận ngắn  

Bước 3. Báo cáo, thảo luận 

Học sinh trình bày phần bài làm của mình 

Bước 4. Kết luận, nhận định

GV chốt lại các chia sẻ, lựa chọn các chia sẻ tốt để cả lớp tham khảo 

HS sáng tạo theo hiểu biết và trí tưởng tượng của cá nhân 

Gợi ý cho HS thực hiện 

Tham khảo phụ lục

TIÊU CHÍ

CẦN CỐ GẮNG

(0 – 4 điểm)

ĐÃ LÀM TỐT

(5 – 7 điểm)

RẤT XUẤT SẮC

(8 – 10 điểm)

Hình thức

(2 điểm)

0 điểm 

Bài làm còn sơ sài, trình bày cẩu thả

Sai lỗi chính tả 

1 điểm

Bài làm tương đối đẩy đủ, chỉn chu 

Trình bày cẩn thận 

Không có lỗi chính tả 

2 điểm 

Bài làm tương đối đẩy đủ, chỉn chu 

Trình bày cẩn thận 

Không có lỗi chính tả

Có sự sáng tạo

Nội dung

(6 điểm)

1 - 3 điểm

Chưa trả lơi đúng câu hỏi trọng tâm 

Không trả lời đủ hết các câu hỏi gợi dẫn 

Nội dung sơ sài mới dừng lại ở mức độ biết và nhận diện 

4 – 5 điểm 

Trả lời tương đối đầy đủ các câu hỏi gợi dẫn 

Trả lời đúng trọng tâm

Có ít nhất 1 – 2 ý mở rộng nâng cao 

6 điểm

Trả lời tương đối đầy đủ các câu hỏi gợi dẫn 

Trả lời đúng trọng tâm

Có nhiều hơn 2 ý mở rộng nâng cao

Có sự sáng tạo 

Hiệu quả nhóm

(2 điểm)

0 điểm 

Các thành viên chưa gắn kết chặt chẽ 

Vẫn còn trên 2 thành viên không tham gia hoạt động 

1 điểm 

Hoạt động tương đối gắn kết, có tranh luận nhưng vẫn đi đến thông nhát 

Vẫn còn 1 thành viên không tham gia hoạt động 

2 điểm 

Hoạt động gắn kết 

Có sự đồng thuận và nhiều ý tưởng khác biệt, sáng tạo 

Toàn bộ thành viên đều tham gia hoạt động

Điểm 

TỔNG 

TIÊU CHÍ

CẦN CỐ GẮNG

(0 – 4 điểm)

ĐÃ LÀM TỐT

(5 – 7 điểm)

RẤT XUẤT SẮC

(8 – 10 điểm)

Hình thức

(3 điểm)

1 điểm 

Bài làm còn sơ sài, trình bày cẩu thả

Sai lỗi chính tả 

Sai kết cấu đoạn

2 điểm

Bài làm tương đối đẩy đủ, chỉn chu 

Trình bày cẩn thận 

Chuẩn kết câu đoạn

Không có lỗi chính tả 

3 điểm 

Bài làm tương đối đẩy đủ, chỉn chu 

Trình bày cẩn thận Chuẩn kết câu đoạn

Không có lỗi chính tả

Có sự sáng tạo

Nội dung

(7 điểm)

1 – 4 điểm

Nội dung sơ sài mới dừng lại ở mức độ biết và nhận diện 

5 – 6 điểm 

Nội dung đúng, đủ và trọng tâm 

Có ít nhất 1 – 2 ý mở rộng nâng cao 

7 điểm

Nội dung đúng, đủ và trọng tâm 

Có ít nhất 1 – 2 ý mở rộng nâng cao Có sự sáng tạo 

Điểm 

TỔNG 

TỔ CHỨC THỰC HIỆN

SẢN PHẨM

1. HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG – TẠO TÂM THẾ 

a. Mục tiêu hoạt động: Tạo tâm thế thoải mái và gợi dẫn cho học sinh về nội dung bài học

b. Nội dung thực hiện: 

• GV cho HS xem một số hình ảnh về đất nước Ấn Độ, đặt câu hỏi cho HS 

• HS chia sẻ những hiểu biết và câu trả lời của bản thân 

Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập 

Giáo viên chiếu hình ảnh 

Thu thập thông tin HS đã biết về đất nước Ấn Độ 

Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ

Học sinh theo dõi và trả lời câu hỏi 

Bước 3. Báo cáo, thảo luận 

Học sinh chia sẻ

Bước 4. Kết luận, nhận định 

Giáo viên chốt ý và dẫn dắt vào bài học.

Gợi ý một số thông tin có thể chia sẻ cho HS  

- Đất nước của Phật giáo 

- Dân số Ấn Độ đứng thứ nhì trên thế giới 

- Đất nước nằm ở vùng Nam Á 

- Phim Ấn Độ 

-… 

2. HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

a. Mục tiêu hoạt động: 

• Học sinh nêu một số thông tin về tác giả, tác phẩm

• Học sinh xác định và chỉ ra các sự kiện chính trong văn bản và bối cảnh diễn ra các sự kiện đấy 

• Học sinh phân tích hình tượng người anh hùng Ra ma để thấy được nhân vật anh hùng trong sử thi được miêu tả là đại diện cho cộng đồng, danh dự cộng đồng được đặt trên danh dự cá nhân. 

• Học sinh phân tích được hình tượng người anh hùng, người phụ nữ lí tưởng theo quan niệm người Ấn Độ qua nhân vật Rama và Xita 

• Học sinh nhận xét và so sánh được hình tượng người anh hùng trong Sử thi và Thần thoại qua hai đoạn trích “Rama buộc tội” và “Heraclet đi tìm táo vàng”  

b. Nội dung thực hiện: 

• Học sinh hoàn thiện phiếu học tập tìm hiểu chung về tác giả tác phẩm 

• Học sinh chia nhóm thảo luận để tìm hiểu nhân vật Rama và Xita 

• Học sinh phát vấn, thảo luận về nghệ thuật và quan niệm người anh hùng trong Sử thi Ấn Độ, so sánh với người an hùng trong Sử thi Hi Lạp 

Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập 

Giáo viên phát phiếu học tập 

HS đọc thông tin, tìm hiểu và hoàn thành phiếu tìm hiểu chung về tác phẩm 

Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ

Học sinh thảo luận và hoàn thành phiếu 

Thời gian: 10 phút 

Chia sẻ: 3 phút 

Phản biện và trao đổi: 2 phút 

Bước 3. Báo cáo, thảo luận 

Học sinh chia sẻ bài làm và báo cáo phần tìm hiểu 

Bước 4. Kết luận, nhận định 

Giáo viên chốt những kiến thức cơ bản  

I. Tìm hiểu chung về tác giả, tác phẩm 

1.  Sử thi Ấn Độ 

Khái niệm: Sử thi là bức tranh sinh động phản ánh đời sống tư tưởng của nhân dân Ấn Độ qua những cuộc xung đột vũ trang giữa các vương quốc, giữa những chủng tộc sống trên đất Ấn Độ. Sử thi còn là những bài ca vĩ đại ca ngợi những chiến công hiển hách, khí phách hào hùng lí tưởng mà nhân dân Ấn Độ cổ xưa ngưỡng mộ và tôn thờ.

Tiêu biểu: Sử thi Mahabharat và Ramayana

 Đặc trưng:

- Quy mô đồ sộ: Trên thế giới ít có những bộ sử thi nào quy mô đồ sộ như hai bộ sử thi Mahabharata và Ramayana của Ấn Độ. Mahabharata dài 22 vạn câu, Ramayana dài 5 vạn câu, gấp bảy lần Iliat và Ôđixê của Hi Lạp cộng lại.

- Xung đột gay gắt:  Hai tập sử thi trên không coi trọng miêu tả chiến tranh mà chú trọng miêu tả sự xung đột giữa cái thiện và cái ác, giữa đạo lí và phi đạo lí. Nếu có xung đột với nhau, trước tiên phải hoà giải, nếu không thành mới tiến tới chiến tranh. 

- Đa dạng nhân vật: Nhân vật trong sử thi Ấn Độ rất phong phú và đa dạng: Người anh hùng, đạo sĩ, phụ nữ thần thánh, ma quỷ… Nhân vật thường biến hoá đa dạng, nửa thần, nửa người….

2.  Sử thi Ramayana 

Hoàn cảnh ra đời và xuất xứ 

- Hình thành vào khoảng thế kỉ thứ IV – III trước CN, sau bộ Mahabharata nhưng lại kể về chuyện xảy ra trước thời đại của Mahabhata.

- Được quy cho là sáng tác của Valmiki, một nhà thơ sống ẩn dật vào khoảng thế kỉ thứ III TCN, xuất thân đẳng cấp Bà-la-môn và đã tu luyện thành đạo sĩ.

- “Ramayana” là một bộ sử thi bằng tiếng Phạn, được viết bằng văn vần, gồm 24.000 câu thơ đôi (tức 48.000 dòng thơ) trong 7 tập kể về những chiến tích của hoàng tử Rama trong công cuộc chiến đấu tiêu diệt các thế lực đen tối.

Nội dung chính 

- Bước ngoặt cuộc đời: Từ thân phận hoàng tử trưởng sắp được truyền lại ngôi báu nhưng do lòng đố kị của thứ phi Ka-kê-i, Ra-ma bị mất ngôi báu vào tay Bha-ra-ta (con trai của Ka-kê-i) và bị đáy ải vào rừng 14 năm cùng với vợ chàng là Xi-ta và em trai Lắc-ma-na.

- Biến cố bất ngờ: Gần hết kỳ hạn 14 năm thì xảy ra chuyện chẳng lành. Qủy vương Ra-va-na cướp Xi-ta mang về đảo Lan-ka, được thần linh cứu giúp Xi-ta đã bảo toàn được trinh tiết. Mất vợ, Ra-ma đau buồn nhưng nhờ có sự giúp đỡ của vua khỉ Xu-gri-va, tướng khỉ Ha-nu-man và đoàn quân khỉ giúp sức, Ra-ma đã giết được quỷ vương và cứu được Xi-ta.

- Xung đột giữa tình yêu và danh dự: Cứu được Xi-ta nhưng Ra-ma nghi ngờ sự trinh tiết của nàng, ruồng rẫy và không muốn nhận nàng làm vợ, Xi-ta phải nhảy vào giàn lửa tiêu để chứng minh cho lòng chung thủy của mình. Biết nàng trong sạch, thần lửa A-nhi đã cứu nàng.

- Hạnh phúc: Anh hùng Ra-ma cùng người vợ thủy chung quay về  kinh đô, cai quản đất nước , khiến cho muôn dân được sống trong thái bình thịnh trị.

3.  Đoạn trích Rama buộc tội 

Vị trí:  Nằm ở khúc ca thứ VI chương 79

Bố cục: 2 phần   

+ Phần 1 (từ đầu đến “... Ra-va-na đâu có chịu đựng được lâu”): Cuộc gặp gỡ giữa  Ra-ma và Xi-ta, diễn biến tâm trạng của Ra-ma.

+ Phần 2 (còn lại): Diễn biến tâm trạng của Xi-ta.

c. Tóm tắt:  Sau khi chiến thắng quỷ vương Ra-va-na, cứu Xi-ta, nhưng vì danh dự và lòng ghen tuông, Ra-ma đã nghi ngờ sự trong sạch của Xi-ta và tuyên bố ruồng bỏ nàng. Xi-ta đã hết lời thanh minh nhưng rồi nàng phải tự bảo vệ danh dự của mình bằng cách nhảy vào giàn lửa và nhờ thần A-nhi chứng giám.

Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập 

Giáo viên chia nhóm, học sinh tiến hành thảo luận nhóm tìm hiểu văn bản 

Nhóm 1. Xác định các sự kiện chính và bối cảnh diễn ra sự kiện bằng một sơ đồ tư duy

Nhóm 2 kết hợp Nhóm 3 

- Nhóm 2: Nhân vật Rama 

- Nhóm 3: Nhân vật Xita 

Diễn lại hoạt cảnh trước khi Xita lên giàn hỏa thiêu và miêu tả lại tâm trạng của Rama, Xita bằng lời độc thoại.  

Nhóm 4. Trình bày một bài diễn thuyết ngắn về quan niệm người anh Sử thi Ấn Độ và quan niệm người phụ nữ trong Sử thi Ấn Độ

Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ

Học sinh suy nghĩ và thảo luận, trả lời

Bước 3. Báo cáo, thảo luận 

Học sinh trình bày 

Bước 4. Kết luận, nhận định 

Giáo viên chốt những kiến thức cơ bản

1. Các sự kiện chính và bối cảnh diễn ra sự kiện 

- Văn bản Ra-ma buộc tội kể về sự kiện: Hoàng tử Ra-ma sau khi chiến thắng quỷ vương Ra-va-na giành lại được người vợ yêu quý là nàng Xi-ta xinh đẹp, kiều diễm. Vợ chồng gặp lại nhau, Xi-ta vui mừng khôn xiết. Nhưng hoàng tử Ra-ma vì nghi ngờ vợ mình không giữ được trọn vẹn danh tiết và phẩm hạnh trong thời gian bị quỷ Ra-va-na bắt cóc nên đã tuyên bố từ bỏ nàng. Xi-ta ra sức thanh minh nhưng không làm lay chuyển Ra-ma, nàng đành bước lên giàn hỏa thiêu, nhờ thần lửa A-nhi chứng giám cho đức hạnh trung trinh của mình.

- Bối cảnh diễn ra sự kiện ấy: Vợ chồng Ra-ma và Xi-ta gặp nhau trong bầu không khí nặng nề, trang nghiêm như một phiên tòa phán xử.

- Nơi gặp gỡ: Không gian cộng đồng, trước sự chứng kiến của rất nhiều người.

+ Vị trí của Ra-ma: Vừa là một vị vua đứng trước thần dân, một anh hùng trọng danh dự đồng thời là một người chồng hết mực yêu thương và xót xa cho vợ của mình ⎝  Phải chứng tỏ được ý thức về danh dự.

+ Vị trí của Xi-ta: Vừa là một người vợ xót xa, đau khổ, vừa là một con người đau đớn, xấu hổ vì bị buộc tội trước quan quân, dân chúng khiến danh dự bị xúc phạm. ⎝ Phải chứng minh được phẩm hạnh của mình

🡺 Cả hai đều ở trong tư cách kép với những ràng buộc kép.

🡺 Nhận xét: Hoàn cảnh tái hợp rất đặc biệt, đặt các nhân vật vào tình huống đầy thử thách để thể hiện vai trò của mình trước mọi người.

2.  Nhân vật Ra – ma 

a. Hoàn cảnh tái hợp với Xi ta 

- Xi-ta đứng trước mọi người trong cộng đồng như một bị cáo

- Ra-ma ngự trên ngôi như một vị thủ lĩnh, một quan tòa có quyền kết án.

- Ra-ma trong tư cách kép: Một người chồng-một người anh hùng, một đức vua

- Ra-ma trong ràng buộc kép: bổn phận người chồng nhưng vẫn phải giữ tròn bổn phận của một đức vua, anh hùng

b. Tâm trạng của Rama 

Đặt trong thời điểm khi người anh hùng là đại diện cho cộng đồng, Ra-ma phải chế ngự tình cảm bằng ý thức về bổn phận, danh dự, phải hy sinh quyện lợi cá nhân vì lợi ích chung của cộng đồng. Đây chính là nét đẹp của người anh hùng sử thi.

3.  Quan niệm của người Ấn Độ về vẻ đẹp của người anh hùng và người phụ nữ trong Sử thi 

a. Về người anh hùng 

Hình tượng người anh hùng lí tưởng: được xây dựng trên cảm quan và tư duy tôn giáo. 

- Nhân vật anh hùng về ngoại hình phần lớn thường có tầm vóc đẹp, có kích thước lớn lao. 

- Chú trọng đời sống tâm linh, nên hình dáng không chỉ là cái bên ngoài mà còn là hình dáng được cảm nhận từ bên trong.

- Nhân vật anh hùng trong bộ sử thi Ramayana, có vẻ bề ngoài thánh thiện. Ngoài tầm vóc mang kích thước vũ trụ, tiêu biểu cho sức mạnh thể chất - tinh thần của cộng đồng dân tộc, nhân vật anh hùng sử thi còn sáng ngời vẻ đẹp của đức hạnh, trí tuệ, tài năng và lòng dũng cảm. 

- Lòng dũng cảm, ý chí và nghị lực phi thường được coi là phẩm chất tuyệt đối. trong sử thi Ramayana, nhân vật Ra-ma được xây dựng là người anh hùng “toàn diện toàn mỹ”, không chỉ đẹp về hình thức mà tài năng và đức hạnh của chàng cũng rực rỡ như các vì sao trên bầu trời.

b. Về người phụ nữ 

Hình tượng nhân vật Xita 

Thái độ của Xi-ta trước những lời buộc tội của Ra-ma:

• Xi-ta ngạc nhiên đến sững sờ: “mở tròn đôi mắt đẫm lệ”

• Nàng kinh ngạc, đau đớn, tủi nhục : “đau đớn đến nghẹt thở như một dây leo bị vòi voi quật nát”, “nàng muốn chôn vùi hình hài, thân xác của mình…”, “mỗi lời nói của Ra-ma như xuyên vào tái tim nàng một mũi tên”, “nước mắt nàng đổ xuống như suối”, “giọng nói nghẹn ngào, nức nở”…

• Xi - ta dùng lời lẽ đúng mực để thanh minh cho mình, đem tình yêu làm bằng chứng thuyết phục “Cớ sao chàng lại dùng những lời lẽ gay gắt khó tả như vậy... giống như một kẻ thấp hèn chửi mắng một con mụ thấp hèn”, “Nếu chàng có hiểu biết thiếp chút đỉnh thì xin hãy từ bỏ mối ngờ vực không căn cứ đó đi”.

• Nàng trách móc Ra-ma: “Chàng chẳng cần mạo hiểm để có thể nguy hại đến thân mình và những người bạn hữu của chàng đã không phải chịu những phiền muộn, đau khổ”  🡺 Nàng không chỉ trách móc mà còn phê phán Ra-ma. Qua đó cho thấy, Xi-ta không phải là người dễ dàng chấp nhận những phũ phàng, ngang trái.

• Nàng đổ lỗi cho số phận, bênh vực mình “...chỉ có số mệnh của thiếp là đáng bị chê trách”. Xi-ta nhấn mạnh nguồn gốc bản thân và gợi lại lí do Ra-ma cưới mình là tự nguyện, vì tình yêu. Xi-ta khẳng định: “Nhưng cái gì nằm trong sự kiểm soát của thiếp tức trái tim thiếp đây là thuộc về chàng” 🡺 Nàng khẳng định trái tim và tình yêu của nàng vẫn một mực thủy chung, dành trọn cho Ra-ma – ý thức sâu sắc về dòng dõi và nhân phẩm.

Quan niệm về người phụ nữ qua nhân vật Xi ta 

Hình tượng người phụ nữ với những vẻ đẹp về hình thức, phẩm chất nhân cách bên trong như đức hạnh, tình yêu thương bao la đối với con người và cảnh vật, sự chung thủy, sự chịu đựng đáng trân trọng của người phụ nữ trong mối quan hệ  với các vấn đề xã hội (tôn giáo, đẳng cấp, hôn nhân) theo quan niệm của giáo lí. Với tất cả phẩm chất tốt đẹp, những người phụ nữ ấy xứng đáng được xem là “khuôn vàng thước ngọc”

Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập 

VÌ SAO TÔI TRỞ THÀNH ANH HÙNG?

Giáo viên chia lớp thành nhóm đôi 

HS thảo luận, 1 HS là Heraclet, 1 HS là Rama

HS lần lượt đưa ra những lí lẽ để trả lời câu hỏi “Vì sao tôi trở thành anh hùng” để thấy được sự khác biệt giữa hình tượng anh hùng của hai đất nước – văn hóa. 

Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ

Học sinh suy nghĩ và thảo luận, trả lời

Bước 3. Báo cáo, thảo luận 

Học sinh trình bày 

Bước 4. Kết luận, nhận định 

Giáo viên chốt những kiến thức cơ bản

4. Hình tượng người anh hùng trong Sử thi và Thần thoại qua hai đoạn trích “Rama buộc tội” và “Heraclet đi tìm táo vàng”  

3. HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP 

a. Mục tiêu hoạt động: Học sinh viết được một đoạn cảm nhận về chi tiết, nhân vật trong đoạn trích Rama buộc tội. 

b. Nội dung thực hiện 

HS thực hành viết kết nối đọc theo hướng dẫn của GV  

Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập 

Giáo viên giao nhiệm vụ

Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ

Học sinh thực hiện bài làm viết kết nối đọc 

Bước 3. Báo cáo, thảo luận 

Học sinh trình bày phần bài làm của mình 

Bước 4. Kết luận, nhận định

GV chốt lại các chia sẻ, lựa chọn các chia sẻ tốt để cả lớp tham khảo 

Bài làm mẫu 

Mở đầu đoạn trích là một hoàn cảnh đặc biệt, diễn ra trong một không gian đặc biệt: Trước sự chứng kiến của người thân bạn bè và dân làng, Ra-ma buộc tội Xi-ta. Ra-ma là một người anh hùng có danh dự nhưng cũng hết mực yêu thương vợ con mà lại phải buộc tội chính người vợ mà mình yêu thương nhất chỉ vì danh dự. Còn Xi-ta một con người luôn chung thủy với chồng thì giờ đây vô cùng đau khổ vì bị chồng buộc tội. Qua đó, cho thấy nhân vật được đặt trong một hoàn cảnh tình huống vô cùng kịch tính.

Mặc dù yêu thương vợ con hết mực nhưng vì danh dự cá nhân mà Ra-ma buộc tội vợ của mình là Xi-ta vì cho rằng nàng không chung thủy. Lời xưng hô giữa một người chồng và vợ giờ đây trở nên xa cách " Ta' với "phu nhân cao quý" đó là lời lẽ trịnh trọng nhưng lạnh lùng. Mặc khác chính Ra-ma cũng đã khẳng định rằng, việc tiêu diệt quỷ vương không phải vì Xi-ta mà vì danh dự của dòng tộc, danh dự của một người anh hùng bị xúc phạm "ta làm điều đó là vì nhân phẩm... tiếng tăm của ta". Chàng không tin Xi-ta, một mực cho rằng nàng đã thất tiết, không chung thủy với Ra-ma "Nay ta phải nghi ngờ.. có nàng nữa". Chàng đã xúc xúc phạm nhân phẩm của Xi-ta và tuyên bố kết tội nàng một cách tàn nhẫn. Nhưng sâu bên trong Ra-ma chàng vẫn bối rối, xót thương và thêm vào đó là cả sự ghen tuông. Một mặc chàng tuyên bố quyết tâm kết tội Xi-ta nhưng khi chứng kiến cảnh nàng bước chân vào giàn thiêu thái độ của Ra-ma trông thật khủng khiếp, mắt thì dán xuống đất không nói một lời nào, chàng đau khổ tột cùng nhưng vẫn một mực kiên quyết hi sinh tình yêu để bảo vệ danh dự của một người đứng đầu đất nước. Chành hiểu rõ và sâu sắc vị trí vai trò xã hội của chàng là một vị vua mẫu mực, một người anh hùng thì chàng cần phải hi sinh lợi ích của cá nhân vì đòi hỏi của cộng đồng. Qua đó cho thấy, Ra-ma là một người anh hùng lí tưởng. Trước hành động buộc tội của Ra-ma đối với mình, Xi-ta đau khổ, tủi nhục và vô cùng kinh ngạc:"như một cây leo bị vòi voi quật nát". Lúc này nàng dùng những lời lẽ hết mực đúng đắn để thanh minh cho bản thân và đem tình yêu làm bằng chứng để thuyết phục Ra-ma. Sau đó, nàng còn lên án hành vi, thái độ bốc đồng của phu quân "cớ sao chàng...đâu có phải". Nàng còn mang tư cách, danh sự ra để đảm bảo và nói lên sự vô tình của Ra-ma. Sau đó nàng còn lấy nguồn gốc cao quý của bản thân ra để nhấn mạnh rằng vì tình yêu nên nàng mới đến với Ra-ma. Cuối cùng nàng đã quyết định bước chân lên giàn thiêu để chứng minh sự trong sạch cho mình: " nếu con... con con" , nàng còn cầu xin thần A-nhi chứng giám cho sự thủy chung và trinh tiết của nàng, Xi -Ta đã không chết vì được thần lửa cứu giúp và chính điều đó đã chứng minh được sự trong sách cho nàng. Qua đó, cho thấy tác giả đã khắc họa lên một nhân vật Xi -Ta trong sáng, toàn vẹn, chân thực nàng xứng đáng một mẫu người phụ nữ lí tưởng của thời đại. Qua đoạn trích Ra-ma buộc tội đã thể hiện một quan niệm sâu sắc và rõ ràng của nhân nhân Ấn Độ về người anh hùng lí tưởng và phẩm chất của họ. Đồng thời việc sử dụng các hình ảnh đặc sắc, nhân vật lí tưởng, đối thoại giàu kịch tính, giàu yếu tố sử thi... đã tạo nên một đoạn trích đầy kịch tính.

4. HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG, LIÊN HỆ 

a. Mục tiêu hoạt động: Dựa vào nội dung tìm hiểu tác phẩm và liên hệ với cuộc sống ngày nay. HS trình bày được quan điểm và suy nghĩ của bản thân về vấn đề quyền bình đẳng với nữ giới trong xã hội ngày nay. 

b. Nội dung thực hiện: HS chia sẻ và hùng biện   

Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập 

Giáo viên giao nhiệm vụ 

Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ

Học sinh suy ngẫm và thực hiện phần chuẩn bị và hùng biện

Bước 3. Báo cáo, thảo luận 

Học sinh trình bày phần bài làm của mình 

Bước 4. Kết luận, nhận định

GV chốt lại các chia sẻ, lựa chọn các chia sẻ tốt để cả lớp tham khảo 

Gợi ý một số ý triển khai về quyền bình đẳng với nữ giới trong xã hội ngày nay 

• Một là, cần tăng cường tuyên truyền rộng rãi về pháp luật bình đẳng giới nới chung; về quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của phụ nữ nói riêng để mọi người hiểu rõ đây là những vấn đề thiết thực, nếu hiểu đúng và thực hiện tốt thì có lợi cho gia đình, xã hội và đất nước.

• Hai là, cần có những chính sách riêng về vấn đề tham chính của phụ nữ. Thời gian qua, tỷ lệ phụ nữ tham chính ở nước ta đã tăng lên so với những năm trước, nhưng vẫn chưa tương xứng với tiềm năng của phụ nữ. Do đó, cần có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng thường xuyên cho đội ngũ cán bộ, công chức nữ trước và sau các kỳ bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân. Có chính sách riêng cho phụ nữ - không phải là ưu tiên, mà là phải chú trọng đến chức năng giới tính để thực hiện bình đẳng giới một cách hiệu quả.

• Ba là, đưa chính sách bình đẳng giới vào trong gia đình và xã hội bằng cách khuyến khích nam giới chia sẻ việc nhà với phụ nữ và khuyến khích phụ nữ tham gia các hoạt động chính trị. Xử lý nghiêm và kịp thời các hành vi ngược đãi, xâm phạm nhân phẩm và tính mạng phụ nữ và trẻ em như: bạo lực, hành hạ, ngược đãi, xâm hại tình dục… trong gia đình và xã hội. 

TIÊU CHÍ

CẦN CỐ GẮNG

(0 – 4 điểm)

ĐÃ LÀM TỐT

(5 – 7 điểm)

RẤT XUẤT SẮC

(8 – 10 điểm)

Hình thức

(2 điểm)

0 điểm 

Bài làm còn sơ sài, trình bày cẩu thả

Sai lỗi chính tả 

1 điểm

Bài làm tương đối đẩy đủ, chỉn chu 

Trình bày cẩn thận 

Không có lỗi chính tả 

2 điểm 

Bài làm tương đối đẩy đủ, chỉn chu 

Trình bày cẩn thận 

Không có lỗi chính tả

Có sự sáng tạo

Nội dung

(6 điểm)

1 - 3 điểm

Chưa trả lơi đúng câu hỏi trọng tâm 

Không trả lời đủ hết các câu hỏi gợi dẫn 

Nội dung sơ sài mới dừng lại ở mức độ biết và nhận diện 

4 – 5 điểm 

Trả lời tương đối đầy đủ các câu hỏi gợi dẫn 

Trả lời đúng trọng tâm

Có ít nhất 1 – 2 ý mở rộng nâng cao 

6 điểm

Trả lời tương đối đầy đủ các câu hỏi gợi dẫn 

Trả lời đúng trọng tâm

Có nhiều hơn 2 ý mở rộng nâng cao

Có sự sáng tạo 

Hiệu quả nhóm

(2 điểm)

0 điểm 

Các thành viên chưa gắn kết chặt chẽ 

Vẫn còn trên 2 thành viên không tham gia hoạt động 

1 điểm 

Hoạt động tương đối gắn kết, có tranh luận nhưng vẫn đi đến thông nhát 

Vẫn còn 1 thành viên không tham gia hoạt động 

2 điểm 

Hoạt động gắn kết 

Có sự đồng thuận và nhiều ý tưởng khác biệt, sáng tạo 

Toàn bộ thành viên đều tham gia hoạt động

Điểm 

TỔNG 

TIÊU CHÍ

CẦN CỐ GẮNG

(0 – 4 điểm)

ĐÃ LÀM TỐT

(5 – 7 điểm)

RẤT XUẤT SẮC

(8 – 10 điểm)

Hình thức

(3 điểm)

1 điểm 

Bài làm còn sơ sài, trình bày cẩu thả

Sai lỗi chính tả 

Sai kết cấu đoạn

2 điểm

Bài làm tương đối đẩy đủ, chỉn chu 

Trình bày cẩn thận 

Chuẩn kết câu đoạn

Không có lỗi chính tả 

3 điểm 

Bài làm tương đối đẩy đủ, chỉn chu 

Trình bày cẩn thận Chuẩn kết câu đoạn

Không có lỗi chính tả

Có sự sáng tạo

Nội dung

(7 điểm)

1 – 4 điểm

Nội dung sơ sài mới dừng lại ở mức độ biết và nhận diện 

5 – 6 điểm 

Nội dung đúng, đủ và trọng tâm 

Có ít nhất 1 – 2 ý mở rộng nâng cao 

7 điểm

Nội dung đúng, đủ và trọng tâm 

Có ít nhất 1 – 2 ý mở rộng nâng cao Có sự sáng tạo 

Điểm 

TỔNG 

TỔ CHỨC THỰC HIỆN

SẢN PHẨM

1. HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG – TẠO TÂM THẾ 

a. Mục tiêu hoạt động: Tạo tâm thế thoải mái và gợi dẫn cho học sinh về nội dung bài học

b. Nội dung thực hiện: 

• Chơi trò chơi: NHANH NHƯ CHỚP 

• GV chiếu hình ảnh 

• HS lựa chọn từ ngữ được sử dụng đúng

• GV có thể mở rộng và hỏi HS lí do vì sao lại lựa chọn từ ngữ đó 

Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập 

GV chiếu hình ảnh

Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ

Học sinh suy nghĩ và dự đoán 

Bước 3. Báo cáo, thảo luận 

Học sinh chia sẻ 

Bước 4. Kết luận, nhận định 

Giáo viên dẫn dắt vào bài học: Các từ đều có nét chung là có các yếu tố Hán Việt 

Câu hỏi và đáp án (Kèm PPT)

GV có thể tham khảo tại link sau: https://quantrimang.com/10-cap-tu-trong-tieng-viet-de-khien-chung-ta-nham-lan-nhat-135231

2. HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

a. Mục tiêu hoạt động: 

• Học sinh nhận biết và sửa được lỗi dùng từ về hình thức ngữ âm, chính tả và ngữ nghĩa

• Học sinh hình thành thói quen cân nhắc sử dụng từ ngữ đúng ngữ nghĩa để đạt hiệu quả giao tiếp cao 

b. Nội dung thực hiện: 

• Học sinh thực hiện bảng K – W – L - T kiến thức về chữa lỗi về ngữ âm, chính tả và ngữ nghĩa trong tiếng Việt 

• Học sinh điền phần K và W 

• Học sinh hoàn thiện bài tập trong sách cá nhân 

• Học sinh điền bảng L – T cuối giờ học để tự đánh giá và chia sẻ kiến thức với các bạn 

Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập 

Giáo viên cho HS thực hiện bảng KWLT về từ Hán Việt

K: Điều đã biết 

W: Điều muốn biết thêm 

L: Điều học được 

T: Điều sẽ dạy các bạn

Học sinh hoàn thiện bài tập trong SGK 

Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ

Học sinh thảo luận và hoàn thành phiếu 

Thời gian: 10 phút

Chia sẻ: 3 phút 

Phản biện và trao đổi: 2 phút 

Bước 3. Báo cáo, thảo luận 

Học sinh chia sẻ bài làm và báo cáo phần bài làm 

Bước 4. Kết luận, nhận định 

Giáo viên chốt những kiến thức 

• Phiếu K – W – L – T

• Lí thuyết 

1. Các lỗi dùng từ có thể mắc trong tiếng Việt 

a. Lặp từ 

Về mặt hình thức, lỗi lặp từ giống với các biện pháp tu từ điệp ngữ hoặc phép lặp để liên kết câu.

b. Lẫn lộn các từ gần âm 

Là lỗi dùng lẫn lộn các từ có cách phát âm gần giống nhau nhưng nghĩa khác nhau khiến cho câu văn, lời văn trở nên không có nghĩa hoặc sai nghĩa.

c. Xác định sai ngữ nghĩa của từ 

Hiểu sai nghĩa của từ dẫn đến sử dụng từ ngữ sai 

2. Cách khắc phục 

Để tránh mắc các lỗi dùng từ, cần tạo cho mình một vốn từ ngữ phong phú. Mặt khác phải thường xuyên tìm hiểu thật chính xác nghĩa của từ thông qua các cuốn từ điển, qua bài học, qua người lớn,...Khi có vốn từ lại hiểu chính xác nghĩa của nó chúng ta sẽ có cách diễn đạt đúng, dễ hiểu và hấp dẫn người khác.

• Giải bải tập: tham khảo phụ lục 

3. HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP 

a. Mục tiêu hoạt động: Vận dụng năng lực ngôn ngữ để nhận diện các lỗi dùng từ

b. Nội dung thực hiện 

HS vận dụng kiến thức đã học nhận diện các lỗi về dùng từ theo mức độ khó tăng dần 

Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập 

Giáo viên giao nhiệm vụ làm bài tập phiếu theo nhóm đôi

Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ

Học sinh lựa chọn và thực hành

Bước 3. Báo cáo, thảo luận 

Học sinh trình bày phần bài làm của mình 

Bước 4. Kết luận, nhận định

GV chốt lại các chia sẻ, lựa chọn các chia sẻ tốt để cả lớp tham khảo 

GV và HS có thể tham khảo phiếu học tập ở phụ lục. 

Gợi ý giải bài tập

Bài 1. 

(1) Yêu cầu: đòi, muốn người khác làm điều gì đó.

(2) Yêu sách: đòi cho được, đòi phải giải quyết, phải được đáp ứng.

Bài 2. 

- Đỏ hỏn.

- Đỏ rực.

- Đỏ ngầu.

- Đỏ gay.

Bài 3. 

- Rung chuyển: rung mạnh cái vốn có trên nền tảng vững chắc.

Đặt câu: Bom nổ làm rung chuyển cả một vùng trọng điểm.

- Rung rinh: rung nhẹ và nhanh, thường chỉ các vật nhỏ, nhẹ như lá cây, ngọn cỏ,...

Đặt câu: Những cành lá rung rinh trong gió như gọi mời chim chóc đến cất tiếng hát.

- Thân mật: gần gũi, đầm ấm.

Đặt câu: Vốn sống giản dị, bà Lan mắng tôi một cách thân mật.

- Thân thiện: thân và tốt với nhau.

Bạn Lan rất thân thiện và hòa đồng với tất cả học sinh trong lớp

- Thân thiết: rất thân và không thể xa nhau được.

Đặt câu: Tôi không thể rời xa người anh trai thân thiết của mình.

- Thân thích: có quan hệ họ hàng với nhau.

Đặt câu: Nó và tôi là họ hàng thân thích.

4. HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG, LIÊN HỆ 

a. Mục tiêu hoạt động: Học sinh đưa ra các giải pháp/công cụ để tránh mắc lỗi trong dùng từ 

b. Nội dung thực hiện: HS viết, vẽ hoặc lập sơ đồ tư duy, video clip trình bày về giải pháp, công cụ của nhóm 

Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập 

Giáo viên giao nhiệm vụ

Học sinh thảo luận và thực hiện 

Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ

Học sinh thực hiện vẽ, viết hoặc lập sơ đồ tư duy hoặc làm video giới thiệu

Bước 3. Báo cáo, thảo luận 

Học sinh trình bày phần bài làm của mình 

Bước 4. Kết luận, nhận định

GV chốt lại các chia sẻ, lựa chọn các chia sẻ tốt để cả lớp tham khảo 

GV và HS tham khảo một số phương pháp sau 

- Luyện viết mỗi ngày 

- Sử dụng từ điển 

- Tăng cường luyện nói và thuyết trình 

-…. 

TỔ CHỨC THỰC HIỆN

SẢN PHẨM

1. HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG – TẠO TÂM THẾ 

a. Mục tiêu hoạt động: Tạo tâm thế thoải mái và gợi dẫn cho học sinh về nội dung bài học

b. Nội dung thực hiện: 

• HS hoàn thành bảng K – W – L ôn tập về cách làm bài văn nghị luận xã hội  

Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập 

GV đặt câu hỏi 

Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ

Học sinh suy nghĩ và trả lời 

Bước 3. Báo cáo, thảo luận 

Học sinh chia sẻ 

Bước 4. Kết luận, nhận định 

Giáo viên dẫn dắt vào bài học

GV xây dựng bảng K – W – L 

2. HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

a. Mục tiêu hoạt động: 

• Học sinh xác định các luận điểm, luận cứ và dẫn chứng trong một bài văn nghị luận 

• Học sinh viết được một bài văn nghị luận thuyết phục và hấp dẫn  

b. Nội dung thực hiện: 

• Học sinh đọc thật kĩ các thao tác chuẩn bị viết – tìm ý, lập dàn ý – trong khi viết – chỉnh sửa bài viết

• Học sinh thực hành lập dàn ý và viết bài 

Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập 

• Giáo viên yêu cầu HS đọc thật kĩ văn bản mẫu trong SGK và trả lời câu hỏi 

• GV yêu cầu HS đọc thật kĩ các bước, thao tác được diễn giải trong SGK 

• HS thực hành viết 

Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ

Học sinh thực hành viết 

Bước 3. Báo cáo, thảo luận 

Học sinh chia sẻ bài làm và báo cáo phần bài làm 

Bước 4. Kết luận, nhận định 

Giáo viên chốt những kiến thức 

• Hướng dẫn trả lời câu hỏi trong bài tham khảo

1. Vấn đề chính được văn bản bàn luận

Đoạn trích nêu lên vấn đề: Hiện tượng đổ lỗi cho người khác, không dám chịu trách nhiệm về hành động của mình 

2. Hệ thống luận điểm

- Nguyên nhân con người sống thiếu trách nhiệm và đổ lỗi cho người khác 

- Làm thế nào để thay đổi cách hành xử, thôi đổ lỗi cho nguồi khác. 

Cách triển khai luận điểm, tác giả chỉ ra nguyên nhân và những điều mỗi chúng ta dễ dàng gặp phải, sau đó đưa ra giải pháp để thay đổi 

3. Các thao tác nghị luận được thể hiện trong văn bản 

- Giải thích + Chứng minh “Tôi phải mất rất nhiều thời gian …. Đó là sự dối trá, thiếu tự trọng,…) 

- Bác bỏ “Chúng ta sống trong nền văn hóa … không có sự thay đổi” 

- Phân tích “Đó là lí do … tình huống sắp tới” 

• Chia sẻ phần các thao tác và kĩ năng khi viết bài 

Thực hiện các bước 

B1. Tìm hiểu đề (Đọc kĩ đề bài, xác định yêu cầu của đề, xác định thao tác, phạm vi dẫn chứng,…); xem lại các tác phẩm liên quan đến nội dung bài viết  

B2. Xác định các luận điểm, luận cứ trong bài viết, lựa chọn các dẫn chứng tiêu biểu cho mỗi luận cứ 

B3. Triển khai bài viết đảm bảo sáng rõ các luận điểm và các ý, cấu trúc chặt chẽ, sử dụng các dẫn chứng thuyết phục, tin cậy, thích hợp, đầy đủ  

B4. Liên hệ mở rộng, so sánh với thực tiễn đời sống và bài học cho bản thân  

• Học sinh tiến hành lập dàn ý (Tham khảo phụ lục) 

3. HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP 

a. Mục tiêu hoạt động: Vận dụng năng lực ngôn ngữ và năng lực cảm thụ để viết bài văn nghị luận xã hội

b. Nội dung thực hiện 

HS vận dụng kiến thức đã học đã hoàn thành bài viết theo rubic chấm 

Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập 

Giáo viên giao nhiệm vụ

Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ

Học sinh thực hành viết

Bước 3. Báo cáo, thảo luận 

Học sinh trình bày phần bài làm của mình 

Bước 4. Kết luận, nhận định

GV chốt lại các chia sẻ, lựa chọn các chia sẻ tốt để cả lớp tham khảo 

Bài viết tham khảo (Gợi ý ở phần phụ lục)

4. HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG, LIÊN HỆ 

a. Mục tiêu hoạt động: Học sinh ứng dụng các vấn đề của xã hội để bàn luận và tranh biện

b. Nội dung thực hiện: HS hoàn thành bài viết và chia sẻ với các bạn trong lớp 

Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập 

Giáo viên giao nhiệm vụ

Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ

Học sinh thực hiện thảo luận, tranh biện và chia sẻ

Bước 3. Báo cáo, thảo luận 

Học sinh trình bày phần bài làm của mình 

Bước 4. Kết luận, nhận định

GV chốt lại các chia sẻ, lựa chọn các chia sẻ tốt để cả lớp tham khảo 

GV linh hoạt sử dụng phần chia sẻ bài làm của HS 

TIÊU CHÍ

CẦN CỐ GẮNG

(0 – 4 điểm)

ĐÃ LÀM TỐT

(5 – 7 điểm)

RẤT XUẤT SẮC

(8 – 10 điểm)

Hình thức

(3 điểm)

1 điểm 

Bài làm còn sơ sài, trình bày cẩu thả

Sai lỗi chính tả 

Sai kết cấu bài 

Sai phương thức thuyết minh

2 điểm

Bài làm tương đối đẩy đủ, chỉn chu 

Trình bày cẩn thận 

Chuẩn kết cấu bài văn thuyết minh

Chuẩn phương thức biểu đạt

Không có lỗi chính tả 

3 điểm 

Bài làm tương đối đẩy đủ, chỉn chu 

Trình bày cẩn thận Chuẩn kết cấu bài văn thuyết minh

Chuẩn phương thức biểu đạt

Không có lỗi chính tả

Có sự sáng tạo

Nội dung

(7 điểm)

1 – 4 điểm

Nội dung sơ sài mới dừng lại ở mức độ biết và nhận diện 

5 – 6 điểm 

Nội dung đúng, đủ và trọng tâm 

Có ít nhất 1 – 2 ý mở rộng nâng cao 

7 điểm

Nội dung đúng, đủ và trọng tâm 

Có ít nhất 1 – 2 ý mở rộng nâng cao Có sự sáng tạo 

Điểm 

TỔNG 

TỔ CHỨC THỰC HIỆN

SẢN PHẨM

1. HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG – TẠO TÂM THẾ 

a. Mục tiêu hoạt động: Tạo tâm thế thoải mái và gợi dẫn cho học sinh về nội dung bài học

b. Nội dung thực hiện: 

• GV phát vấn: Theo con, cần chuẩn bị gì để có một bài nói – chia sẻ tốt? 

Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập 

GV đặt câu hỏi

Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ

Học sinh suy nghĩ và trả lời 

Bước 3. Báo cáo, thảo luận 

Học sinh chia sẻ 

Bước 4. Kết luận, nhận định 

Giáo viên dẫn dắt vào bài học

Gợi ý đáp án

Tìm hiểu kĩ tác phẩm 

Vận dụng năng lực ngôn ngữ

Tự tin 

Rèn luyện giọng nói 

…..

2. HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

a. Mục tiêu hoạt động: 

• Học sinh thuyết trình về một vấn đề xã hội, một hiện tượng trong cuộc sống hoặc một vấn đề đặt ra từ một hay một số tác phẩm văn học 

b. Nội dung thực hiện: 

• Học sinh đọc thật kĩ các thao tác chuẩn bị nói và nghe

• Học sinh hoàn thiện phiếu học tập về kĩ năng nói nghe 

• Học sinh chuẩn bị bài nói dưới dạng dàn ý và chia sẻ bài nói 

Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập 

• Giáo viên yêu cầu HS đọc thật kĩ phần nội dung chuẩn bị  

• HS đọc và ghi chép lại các thông tin và suy nghĩ của bản thân

• HS thực hành lập dàn ý và nói 

Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ

Học sinh thực hành nói theo chủ đề 

Bước 3. Báo cáo, thảo luận 

Học sinh chia sẻ bài làm và báo cáo phần bài làm 

Bước 4. Kết luận, nhận định 

Giáo viên chốt những kiến thức 

• Học sinh hoàn thiện phiếu bài tập chuẩn bị nghe  - nói 

1. Lựa chọn đề tài 

- Sử dụng nội dung bài viết 

- Chuẩn bị một tác phẩm khác 

2. Tìm ý và sắp xếp ý 

- Đặt tên bài nói 

- Xác định và sắp xếp các ý 

3. Xác định từ ngữ them chốt 

Sử dụng các cụm từ phù hợp 

4. Chuẩn bị nghe 

- Tìm hiểu trước về bài nói 

- Ghi lại thông tin trong quá trình nghe 

• Chia sẻ phần các thao tác và kĩ năng khi nói và nghe 

• Học sinh tiến hành thực hành nghe nói đảm bảo các yêu cầu 

3. HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP 

a. Mục tiêu hoạt động: Vận dụng năng lực ngôn ngữ và năng lực cảm thụ thực hành bài nói và nghe 

b. Nội dung thực hiện 

HS vận dụng kiến thức đã học đã hoàn thành bài nói và nghe theo rubic chấm 

Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập 

Giáo viên giao nhiệm vụ

Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ

Học sinh thực hành nói – nghe 

Bước 3. Báo cáo, thảo luận 

Học sinh trình bày phần bài làm của mình 

Bước 4. Kết luận, nhận định

GV chốt lại các chia sẻ, lựa chọn các chia sẻ tốt để cả lớp tham khảo 

Dàn ý tham khảo (Gợi ý ở phần phụ lục)

4. HOẠT ĐỘNG 4: VẬN DỤNG, LIÊN HỆ 

a. Mục tiêu hoạt động: Học sinh bàn luận về một vấn đề được đưa ra trong bài nói  

b. Nội dung thực hiện: HS hoàn thành bài phân tích, đánh giá, chọn một vấn đề mang tính toàn cầu, xã hội để bàn luận cùng bạn bè trong lớp 

Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập 

Giáo viên giao nhiệm vụ

Học sinh thảo luận và thực hiện 

Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ

Học sinh thực hiện thảo luận, tranh biện

Bước 3. Báo cáo, thảo luận 

Học sinh trình bày phần bài làm của mình 

Bước 4. Kết luận, nhận định

GV chốt lại các chia sẻ, lựa chọn các chia sẻ tốt để cả lớp tham khảo 

GV linh hoạt sử dụng phần chia sẻ bài làm của HS 

Chuẩn bị nói

Chuẩn bị nghe

Lựa chọn đề tài

Tìm ý và sắp xếp ý

Xác định từ ngữ then chốt

TIÊU CHÍ

CẦN CỐ GẮNG

(0 – 4 điểm)

ĐÃ LÀM TỐT

(5 – 7 điểm)

RẤT XUẤT SẮC

(8 – 10 điểm)

Hình thức

(3 điểm)

1 điểm 

Bài làm còn sơ sài, trình bày cẩu thả

Chưa tự tin 

2 điểm

Trình bày tương đối đầy đủ, hấp dẫn

Tự tin thể hiện  

3 điểm 

Trình bày tương đối đầy đủ, hấp dẫn

Tự tin thể hiện  Có sự sáng tạo

Nội dung

(7 điểm)

1 – 4 điểm

Nội dung đầy đủ kết cấu cơ bản của văn bản truyền thuyết 

Nhiều nội dung kể chưa mạch lạc, liên kết

Không rút ra ý nghĩa

5 – 6 điểm 

Nội dung đúng, đủ và trọng tâm 

Có sự mạch lạc 

Thể hiện rõ giọng điệu và âm hưởng hào hùng của truyền thuyết 

Rút ra được ít nhất 2 ý nghĩa truyền thuyết  

7 điểm

Nội dung đúng, đủ và trọng tâm 

Có sự mạch lạc 

Thể hiện rõ giọng điệu và âm hưởng hào hùng của truyền thuyết 

Rút ra được nhiều hơn 2 ý nghĩa truyền thuyết  

Có liên hệ cuộc sống. 

Điểm 

TỔNG 

TỔ CHỨC THỰC HIỆN

SẢN PHẨM

1. HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG – TẠO TÂM THẾ 

a. Mục tiêu hoạt động: Tạo tâm thế thoải mái và gợi dẫn cho học sinh về nội dung bài học

b. Nội dung thực hiện: 

• GV chia sẻ video: Thần thoại Nữ oa vá trời (

  )

• HS theo dõi và ghi lại những chi tiết có yếu tố kì ảo trong truyện thần thoại Nữ Oa vá trời  

Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập 

GV đặt câu hỏi và chia sẻ video

Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ

Học sinh suy nghĩ và trả lời 

Bước 3. Báo cáo, thảo luận 

Học sinh chia sẻ 

Bước 4. Kết luận, nhận định 

Giáo viên dẫn dắt vào bài học

Gợi ý đáp án

Chốn bồng lai tiên cảnh

Đắp đất nặn người 

Luyện đá vá trời

… 

2. HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

a. Mục tiêu hoạt động: 

• Học sinh nêu được sự kiện chính, thời gian, không gian và bối cảnh của câu chuyện

• Học sinh xác định nội dung chính của tác phẩm 

• Học sinh phân tích được đặc điểm của nhân vật thần thoại qua việc phân tích hình tượng nhân vật Nữ Oa 

b. Nội dung thực hiện: 

• Học sinh thực hiện bài đọc trong phần tự đánh giá   

Bước 1. Giao nhiệm vụ học tập 

• Giáo viên giao nhiệm vụ 

Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ

Học sinh thực hiện bài đọc trong phần tự đánh giá 

Bước 3. Báo cáo, thảo luận 

Học sinh chia sẻ bài làm và báo cáo phần bài làm 

Bước 4. Kết luận, nhận định 

Giáo viên chốt những kiến thức 

1. Xác định sự kiện, thời gian, không gian, bối cảnh của truyện

Trắc nghiệm 

Câu 1. Phương án nêu đủ và đúng các sự kiện chính trong đoạn trích Nữ Oa

A. Nữ Oa tạo ra loài người Nữ Oa luyện đá vá trời 

Câu 2. Nữ Oa xuất hiện trong bối cảnh (thời gian, không gian) như thế nào? 

D. Trời đất mới sinh thành, có cỏ cây, muông thú và các vị thần Lửa, thần Nước 

Câu 3. Đoạn trích Nữ Oa thể hiện nội dung nào? 

A. Khát vọng giải thích tự nhiên và biết ơn người có công với cộng đồng 

Câu 4. Nhân vật Nữ Oa hội tụ những vẻ đẹp gì? 

D. Vẻ đẹp sức mạnh và trí tuệ 

Câu 5. Dòng nào sau đây không đúng với truyện Nữ Oa

D. Truyện kể theo lời nhân vật

2. Hình tượng nhân vật Nữ Oa 

a. Nữ Oa là người có công tạo ra loài người 

- Nữ Oa nghĩ cần phải tạo ra một cái gì đó cho thế giới này thêm phần vui tươi, giàu sức sống. Sau đó, bà lấy đất màu vàng bên bờ đầm, trộn nhuyễn với nước, mô phỏng theo hình dạng của mình in bóng trên mặt nước mà nặn thành đồ vật xinh xắn đáng yêu  được gọi là “người” 

- Nữ Oa làm việc liên tục không ngừ nghỉ mà đất vẫn trống trải, bà bèn nghĩ ra một cách, lấy một sợi dây, những vào trong nước bùn, vung lên khắp nơi. Khi bà vung sợi dây bùn thì giọt bùn màu vàng bắn đi khắp nơi, rơi xuống đất liền biến thành người cười nói, chạy nhảy

b. Nữ Oa là người có công giúp đỡ và phát triển cuộc sống của con người 

- Loài người đang sống vui vẻ thì gặp họa lớn do Thần Lửa và Thần nước đánh nhau khiến con người có nguy cơ diệt vong

- Nữ Oa thấy vậy liền tìm cách tu sửa bầu trời, chọn lấy đá ngũ sắc, dùng lửa để luyện thành chất sánh như keo bít vào lỗ thủng trên bầu trời 

- Bà còn bắt một con rùa đen to lớn, chặt bốn chân đem chống ở bốn góc trời, tai họa không còn nữa

- Nữ Oa giúp con người diệt một con rồng đen hung ác, đánh đuổi nhiều loài ác điểu, mãnh thú. Dạy người dân dùng cỏ lác đốt cháy thành than, đắp thành gò để tránh nạn lũ lụt.

c. Nhận xét hình tượng nhân vật Nữ Oa 

- Người khai sinh ra loài người trong trí tưởng tượng của người dân, có năng lực tạo người từ nặn đất

- Nhân vật thần linh có sức mạnh phi thường, cao cả. Có khả năng giúp đỡ nhân loại, cứu giúp loài người, ngăn chặn sức mạnh phá hủy của thần Lửa, thần Nước. Diệt trừ yêu ma, quỷ quái gây hại cho nhân dân và dạy nhân dân tạo ra lửa, phòng lũ lụt. 

🡺 Hội tụ sức manh, trí tuệ, cảm xúc và ước mơ của con người cổ đại 

🡺 Nhân vật thần thoại: Có khả năng phi thường, có tính sáng tạo cao và có năng lực dẫn dắt, bảo vệ cộng đồng

4. Thông điệp từ các chi tiết hoang đường, kì ảo  

Thông điệp đó là: 

+ Các vị thần linh đã có công tạo ra vũ trụ, con người, giúp con người vượt qua mọi thiên tai bằng tất cả tình yêu thương và tâm trí của mình. Chính vì vậy mọi người hãy biết ơn, bảo vệ, giữ gìn nó để xứng đáng với công lao của các vị thần linh.

+ Bảo vệ môi trường sống, bảo vệ thiên nhiên, cuộc sống gắn liền với sự sinh tồn của con người. 

5. Về phương diện thể loại đoạn trích Nữ Oa giống đoạn trích “Hê – ra – clet đi tìm táo vàng” 

Về phương diện thể loại, đoạn trích Nữ Oa giống đoạn trích Hê-ra-clét đi tìm táo vàng. Giống nhau đều có những nhân vật, chi tiết hoang đường nhằm làm cho câu chuyện thêm li kì, hấp dẫn; góp phần tô đậm thêm chiến công, công lao của nhân vật. Họ đều là nhân vật có trí tuệ thông minh, năng lực phi thường, người có ý chí, nghị lực và có trái tim nhân hậu.

6. Phân tích chi tiết em thấy ấn tượng  

Nhìn những sinh linh do mình tạo ra đang hoảng loạn vì tai họa, vị nữ thần đầu người mình rắn vô cùng thương xót”. Có thể thấy Nữ Oa là một người có trái tim nhân hậu, trước tai họa do thần Lửa và thần Nước gây ra, bà không chọn cách trừng phạt những kẻ đã gây ra tai họa ấy, mà vội vã tìm đủ mọi cách để tu sửa lại bầu trời giúp dân vượt qua tai họa ấy. Trong khi việc luyện đá trời tốn rất nhiều công sức, công phu nhưng vì những sinh linh ấy bà đã dồn hết tất cả sức mạnh, trí tuệ, tình yêu để khắc phục những hậu quả của cuộc đấu tranh giữa hai vị thần, đem lại cuộc sống bình yên cho con người. Không những thế bà còn giúp con người diệt từ con rồng đen hung ác để tránh để lại hậu họa về sau, bà còn dạy dân cách để tránh được nạn lũ lụt. Những công lao của bà cho đến ngày nay vẫn còn được lưu truyền cho các thế hệ sau.